وصیت شهدا

آموزه‌های تربیتی در وصیت‌نامه شهدای دفاع مقدس (موردمطالعه: شهدای بخش دیشموک)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه امام حسین(ع)، تهران، ایران. moradialijan@gmail.com

چکیده

شهدا به‌صورت آگاهانه و ارادی راه پرافتخاری را برگزیده‌اند. چنین افرادی که جان خود را برای بقاء و تداوم جامعه فدا کردند، برای تعلیم و تربیت نیز دغدغه‌هایی داشتند. می‌توان در وصیت‌نامه‌ها به دغدغه‌های آن‌ها پی برد و راهکارهای تربیتی استخراج کرد. هدف از پژوهش حاضر، شناسایی آموزه‌های تربیتی در وصیت‌نامه شهدای دفاع مقدس بخش دیشموک از استان کهگیلویه و بویراحمد است. روش پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از دیدگاه ماهیت، اسنادی تحلیلی است. جهت تحلیل از شیوه تحلیل محتوای عمیق استفاده شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که در وصیت‌نامه شهدا در مورد هدف‌های تربیتی، به‌درستی به اهداف تربیتی غایی توجه کرده‌اند. در مورد اهداف واسطه‌ای نیز به اهداف تربیتی مربوط به خدا، خود، امور اجتماعی و سیاسی توجه مناسبی داشته‌اند. از بین اصول تربیتی توجه خاصی به اصول تذکر، اصلاح شرایط، فضل و تعقل کرده‌اند. در زمینه روش‌های تربیتی به روش‌های موعظه حسنه، اسوه سازی، عبرت‌آموزی و انذار بیش از سایر روش‌ها توجه کرده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Educational teachings in the will of martyrs of holy defense (Case study: Martyrs of Dishmok)

نویسنده [English]

  • ali Moradi Bahmaei
Assistant Professor, Islamic Studies Department, Imam Hussein (AS) University, Tehran, Iran. moradialijan@gmail.com
چکیده [English]

Martyrs have consciously and voluntarily chosen the glorious path. Such people who sacrificed their lives for the survival and continuation of the society, also had concerns for education. It is possible to find out their concerns in the wills and extract educational solutions. The purpose of the present research is to identify educational teachings in the wills of the holy defense martyrs of Dishmok district of Kohgiluyeh and Boyar Ahmad provinces. The research method is applied in terms of its purpose and documentary-analytical in terms of its nature. Deep content analysis method was used for analysis. The findings of the research show that in the will of the martyrs regarding the educational goals, they have correctly paid attention to the ultimate educational goals. Regarding intermediate goals, they have paid proper attention to educational goals related to God, self, social and political affairs. Among the principles of education, they have paid special attention to the principles of warning, correcting conditions, grace and wisdom. In the field of educational methods, they have paid more attention to the methods of preaching good deeds, making excuses, teaching lessons and warning more than other methods.

کلیدواژه‌ها [English]

  • will of martyrs
  • holy defense
  • educational teachings
  • martyr
  • Dishmok
قرآن کریم، ترجمه الهی قمشه‌ای.
نهج‌البلاغه، ترجمه محمد دشتی.
امام خمینی، روح‌الله. (1370). «صحیفه امام، مجموعه رهنمودهای امام خمینی (ره)». تهران: وزارت ارشاد اسلامی.
امیریان، ابراهیم. (1393). «تحلیل وصیت‌نامه شهدای استان کرمانشاه با تأکید بر آموزه‌های تربیتی». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه ملایر.
باقری، خسرو. (1394). «نگاهی دوباره به تعلیم و تربیت اسلامی». ج 1، تهران: سازمان پژوهشی و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش‌وپرورش.
پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. (1387). «اهداف تربیت از دیدگاه اسلام». تهران: سمت.
پشتدار، علی‌محمد و میرکاظمی، سید محمد. (1391). «نقد و بررسی وصایای فرماندهان شهید لشکر از دیدگاه نشانه‌شناسی». کتاب ماه ادبیات، شماره 1۸۰.
توسلی، غلامعباس. (1369). «نظریه‌های جامعه‌شناسی». تهران: سمت.
حسین، ثمینه. (1397). «آموزه‌های تربیتی سوره هود در تفسیر المیزان». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده الهیات و معارف اسلامی هدی.
حسینی سیقانی، حسینعلی. (1364). «تحفة الشهدا». مشهد: سعدی.
حیدری، مجتبی. (1393). «تطبیق توصیه‌های تربیتی شهدا به والدین و فرزندان با آیات قرآن کریم و روایات معصومین (ع)». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید باهنر کرمان.
دبیری، مینا. (1394). «تحلیل زیباشناسی وصیت‌نامه شهدای کهگیلویه و بویراحمد». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد جنوب تهران.
ذاکری، مجتبی. (1361). «مقام شهید در پیشگاه پروردگار». مشهد مقدس: صندوق‌های پس‌انداز و قرض‌الحسنه استان خراسان.
رایف، دانیل و دیگران. (1385). «تحلیل پیام‌های رسانه‌ای (کاربرد تحلیل محتوای کمّی در تحقیق». چ 2، ترجمه مهدخت بروجردی علوی، تهران: سروش.
ربیعی، علی و تمنایی، امیرحسین. (1392). «تحلیل گفتمان وصیت‌نامه‌ شهدای جنگ تحمیلی»، فصلنامه مطالعات جامعه‌شناختی، دوره بیست، شماره 2.
سبزواری، اصغر. (1396). «فرهنگ شهادت‌طلبی به‌عنوان سرمایه اجتماعی». شهرضا: دانشگاه آزاد شهرضا.
سپنجی، امیر عبدالرضا.(1391). «تحلیل محتوای عمقی». تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
ستاد تدوین و نشر آثار شهدا. (1374). «سالکان ره عشق (شهدای شهرستان کهگیلویه)». قم: مجمع فاتحین.
شریعتی، علی. (1357). «شهادت». تهران: بینا.
شعاری نژاد، علی‌اکبر. (1390). «فلسفه آموزش‌وپرورش». تهران: امیرکبیر.
طاهایی، سید جواد. (1381). «تیرگی درخشان». تهران: نشر سوره.
عظیمیان، معصومه. (1394). «آموزه‌های تربیتی- مدیریتی در نامه‌های امام علی (ع) به کارگزاران و نقش آموزه‌های تربیتی در مدیریت». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه قرآن و حدیث.
علی پور، محمد و همکاران. (1401). «بررسی و تحلیل وصیت‌نامه شهدای تربیت‌معلم خراسان جنوبی: مطالعه کیفی». فصلنامه مطالعات دفاع مقدس و نبردهای معاصر، سال چهارم، شماره 7.
فهیمی، سید مهدی. (1381). «فرهنگ جبهه». شهادت‌نامه‌ها، ج 1، تهران: فرهنگ گستر.
قائمی مقدم، محمدرضا. (1382). «روش الگویى در تربیت اسلامى». مجله معرفت، شماره 69.
محسنیان راد، مهدی. (1390). «تحلیل محتوی عمقی و اجرای آن به‌وسیله نرم‌افزار ام. آر.پی». فصلنامه مطالعات اجتماعی ایران، سال پنجم، شماره 14.
میرکاظمی، محمد. (1392). «نشانه‌شناسی وصایای شهدا». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور تهران.
نظری، محمود و دیگران. (1398). «کشف مبانی فلسفی آموزه‌های تربیتی وصیت‌نامه شهدای دانشجوی دوران دفاع مقدس». فصلنامه پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، سال بیست و هفتم، شماره 44.