وصیت شهدا

بررسی تطبیقی نقش عوامل جغرافیایی در عملیات های آزادسازی خرمشهر و حلب سوریه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر گروه آموزشی دفاع مقدس، مرکز مطالعات دفاع مقدس و نبردهای معاصر، دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (ع)، تهران، ایران؛

2 استادیار، گروه جغرافیا، دانشکده پیامبراعظم(ص)، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد جغرافیا و دفاع مقدس، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران.

چکیده

همواره در بروز جنگ ها، نقش جغرافیا، نقشی انکارناپذیر و حیاتی است. مولفه ها و عوامل جغرافیایی به قدری در سرنوشت جنگ ها موثرند که می توانند شکست و یا پروزی در جنگ را رقم بزنند. جنگ تحمیلی هشت ساله عراق بر علیه ایران و جنگ داخلی سوریه هم از منظر جغرافیا قابل بررسی و اتقان است. به اذعان صاحب نظران و کارشناسان، امروزه یکی از اساسی ترین کاربردهای جغرافیا، تاثیر گذاری آن بر تدوین راهبردهای دفاعی است. پژوهش حاضر کوشیده تا با هدف بررسی تطبیقی نقش عوامل جغرافیایی در دو عملیات آزادسازی خرمشهر و آزادسازی حلب، مولفه های جغرافیایی نقش آفرین در هر دو عملیات را احصاء نماید. سئوال اصلی این پژوهش عبارت است از نقش عوامل جغرافیایی در دو عملیات آزادسازی خرمشهر ایران و حلب سوریه چیست و اساسا اشتراکات و تفاوت‌های جغرافیایی اثرگذار در آزادسازی خرمشهر و حلب کدام اند؟ این پژوهش از نوع پژوهش های علّی یا پس رویدادی بوده که به روش «داده‌بنیاد» و با ابزار مصاحبه از جامعه آماری خود انجام شده است. پس از اشباع نظری در مصاحبه ها، کدگذاری باز، شکل گیری مفاهیم و ظهورمقوله ها از مفاهیم انتزاع شده در هر دو عملیات انجام و موارد اشتراک و افتراق دو عملیات آزادسازی خرمشهر و آزادسازی حلب احصاء گردید. بنا به یافته های پژوهش آزادسازی خرمشهر و حلب سوریه دارای اشتراکات و افتراقات زیادی در حوزه های رهبری، فرماندهی، ویژگی های کیفی و کمی جمعیت، اقلیم، هیدرولوژی، توپوگرفی و غیره می باشند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A comparative study of the role of geographical factors in operations Liberation of Khorramshahr and Aleppo, Syria

نویسندگان [English]

  • mohsen radmehr 1
  • Hasan Saadati 2
  • Seyed Alireza Tayibi 3
1 Researcher of Holy Defense Educational Department, Holy Defense Studies Center and Contemporary Battles, Imam Hossein University of Officer Training and Guard Training, Tehran, Iran;
2 Assistant Professor, Department of Geography, College of the Prophet (PBUH), Imam Hossein (PBUH) University, Tehran, Iran
3 Master's Degree in Geography and Sacred Defense, Imam Hossein (AS) University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Always in the occurrence of wars, the role of geography is an undeniable and vital role. .. According to experts and experts, today one of the most basic uses of geography is its influence on the formulation of defense strategies. The current research has tried to compare the role of geographical factors in the two operations of the liberation of Khorramshahr and the liberation of Aleppo, to calculate the geographical factors that play a role in both operations.The main question of this research is what is the role of geographical factors in the two operations of liberating Khorramshahr in Iran and Aleppo in Syria, and basically, what are the geographical commonalities and differences that are effective in the liberation of Khorramshahr and Aleppo? This research is a type of causal or post-event research that was conducted using the "database" method and interviewing the statistical population. After the theoretical saturation in the interviews, open coding, the formation of concepts and the emergence of categories from the concepts abstracted in both operations were carried out and the commonalities and differences between the two operations of the liberation of Khorramshahr and the liberation of Aleppo were counted. According to the findings of the research on the liberation of Khorramshahr and Aleppo, Syria have many commonalities and differences in the areas of leadership, command, qualitative and quantitative characteristics of the population, climate, hydrology, topography, etc.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Khorramshahr
  • Aleppo
  • geographical factors
  • foundation data

مراجع

اصلی زاده، بهرام و نجف زاده ، حمید (1399). «بررسی عملیات های نظامی مسلحین در تصرف شهر استراتژیک حلب مطالعه موردی؛ عملیات ابوعمر سراقب»، دو فصلنامه مطالعات دفاع مقدس و نبردهای معاصر، سال سوم، بهار و تابستان، شماره 4.

استراوس، آنسلم و کوربین، جولیت (1387). اصول روش تحقیق کیفی: نظریه مبنایی، رویه‌ها و شیوه‌ها، ترجمه بیوک محمدی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. چاپ دوم.

بلخی، محمد و مردمی ابوالقاسم (1400). « بررسی و تحلیل تاکتیک های نظامی گروه تکفیری داعش در جنگ نیابتی علیه دولت و ملت سوریه» دو فصلنامه مطالعات دفاع مقدس و نبردهای معاصر، دوره سوم، شماره 5.

پوراحمد، احمد(1390). «جغرافیای ماندگار دفاع مقدس»، تهران: بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس
جعفری نیا، عباس (1399). «تحلیل شاخص‌های قدرت نظامی واحدهای سیاسی- جغرافیایی در عرصه نظام بین الملل»، فصلنامه علمی پژوهشی، نگرشی نو در جغرافیای انسانی، سال 11، شماره 3، تابستان
دانایی‌فرد، حسن (1384). «تئوری پردازی با استفاده از رویکرد استقرایی: استراتژی مفهوم‌سازی تئوری بنیادی»، دوماهنامه علمی- پژوهشی دانشگاه شاهد، شماره11.
حافظ نیا، محمدرضا؛ صفوی، سید یحیی؛ میرزائی تبار، میثم(1396). «بررسی و تحلیل سیر تحول در نظریه‌های منازعه»، نشریه سیاست دفاعی، شماره 101، زمستان، صفحات 177ـ133
سعادتی، حسن (1399). «ضرورت و بایسته های جغرافیایی در اطلاعات نظامی»، فصلنامه مدیریت وپژوهش های دفاعی، سال نوزدهم شماره 88، تابستان
شهیدی، فرزان(1397). «حلب خرمشهر سوریه»،  تهران: نشر موسسه مطالعات اندیشه سازان نور
صفوی، سید یحیی(1378). «مقدمه ای بر جغرافی نظامی ایران»، جلد اول،  تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح
عزتی، عزت الله(1372). «جغرافیای نظامی ایران» ، تهران: انتشارات امیر کبیر،
عابدی، اکبر ومحسن رادمهر(1395).«آشنایی با جریان های سلفی تکفیری»، تهران: سپاه پاسدران مرکز باقر العلوم
غلامعلیان، امیر (1397). «کاربردجغرافیای نظامی در طرح ریزی های عملیاتی»، فصلنامه علوم و فنون نظامی، سال هفتم شماره 18، پاییز
کلاوزویتس، کارل فون(1385). «در باب جنگ-ماهیت جنگ» ، ترجمه حسن پروان، تهران: انتشارات دانشگاه امام حسین (ع)
کریمی کرد آبادی، مرتضی (1397). «ژئومورفولوژی» ،  تهران: انتشارات دانشگاه جامع امام حسین(ع)
کالینز، جان(1384). «جغرافیای نظامی»، ترجمه عبدالحمید حیدری، تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
کردوانی ، پرویز؛ قهرمانی، شهاب؛ جلائیان شاندیزی، فاطمه (1384) .«بررسی تأثیر عناصر اقلیمی استان خوزستان بر عملیات های دوران دفاع مقدس خیبر، والفجر 8 ، کربلای 5»
فروتن، یعقوب ؛جمعیت، جنگ و قدرت: تجربه های جهانی و ایرانی
گراوند ، پیمان (1383). «بررسی نقش لندفرم های ساحلی استان خوزستان در عملیات نظامی با استفاده از مدل تحلیلی SWOT )) با تاکید بر دفاع مقدس(»، دانشگاه لرستان دانشکده ادبیات و علوم انسانی گروه جغرافیا، پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته جغرافیا و دفاع مقدس
معین وزیری، نصرت الله(1382) . «تشریح عملیات بیت المقدس»، تهران: چاپخانه وزارت فرهنگ و ارشاد
محرابی، علیرضا (1388). «عوامل جغرافیایی موثر در کانون های بحران زای سیاسی(خلیج فارس)» پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی 1377-1376
Lee, Jinyoul, "A grounded Theory: Integration and Internalization in ERP Adoption and Use", 2001.
Sousa.C.A.A Headriks.,P.H.J(2006), the need for grounded theory in developing a knowledge based view of organization research metods, Vol.9,No 3,pp315-338.
مطالعات دفاع مقدس و نبردهای معاصر
دوره 5، شماره 9
مهر 1402
صفحه 207-234

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار