وصیت شهدا

نقش طبقه کارگر ایران در پشتیبانی از جنگ تحمیلی در روایت مطلعان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق، تهران، ایران. no_hashemzehi@yahoo.com

2 پژوهشگر گروه اجتماعی و فرهنگی، موسسه تحقیقات اجتماعی کندوکاو، تهران، ایران. Email: b_safat@yahoo.com

3 استادیار گروه علوم پایه،دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق، تهران، ایران. hashemzehi.s@yahoo.com

چکیده

برای مقابله با جنگ تحمیلی اقشار مختلف جامعه ایرانی با هویت مشترک اسلامی کنشگری داشتند. این مقاله به روایت مطلعان از نقش طبقه کارگر در مقطع تاریخی 1359 هجری شمسی تا سال 1367می پردازد. رویکرد تحقیق کیفی و راهبرد آن تحلیل روایت است. داده ها بوسیله مصاحبه باز بر اساس اصل اشباع نظری، از نمونه ای به تعداد 8 نفر از مدیران و فعالان کارگری، شوراهای اسلامی کار و خانه کارگر که در دوران جنگ تحمیلی کنشگری داشتند و مصاحبه با واسطه با تعداد 10 نفر از فعالان کارگری مطلع فعلی، بدست آمد. مشارکت کنندگان با نمونه گیری هدفمند مورد مصاحبه و گزینش قرار گرفتند. برای تجزیه و تفسیر داده ها از تحلیل مضمون استفاده شد. در آخر اعتباریابی و صـحت نتایج پژوهش با بازبینی و تأیید متن مصاحبه به­ وسیله مصاحبه شوندگان، جـستجو بـرای مـوارد منفی یا توضیحات جایگزین در میان سایر کنشگران، تقویت شد. از لابلای متن روایت کنندگان نقش طبقه کارگر در جنگ، 2 مضمون سازمان دهنده شامل«پشتیبانی از جنگ» و«مشارکت در جنگ» بدست آمد. همچنین 7 مضمون پایه شامل؛ عزیمت کارگران به میادین رزم، اعزام کارگران ماهر به جبهه، نقش کارگران در تثبیت انقلاب با مشارکت در کنترل بحران های امنیتی پشت جبهه، مشارکت کارگران در آموزش نظامی، انجام خدمات پشتیبانی فنی از جبهه، حمایت مالی و پولی کارگران از جبهه، حمایت کالایی کارگران از جبهه، در روایت آنان شناسایی گردید. جهت گیری فکری انقلاب و رهبری به سمت مستضعفان و اقشار پایین جامعه از انگیزه های اساسی کارگران در حمایت از جنگ تحمیلی در دهه اول پس از انقلاب اسلامی بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The role of the Iranian working class in supporting the imposed war in the narrative of the informants

نویسندگان [English]

  • Nowruz Hashemzehi 1
  • rasoul yahai 2
  • somayeh hashemzehi 3
1 ACorresponding Author: Assistant Professor, Department of Social Sciences, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Tehran East Branch, Tehran, Iran. Email: no_hashemzehi@yahoo.com
2 . Researcher in Social and Cultural Studies: Kandoukav Social Research Institute, Tehran, Iran. Email: b_safat@yahoo.com
3 Assistant Professor in Basic Sciences: Department of Basic Sciences, Faculty of Basic Sciences, Islamic Azad University, Tehran East Branch, Tehran, Iran. Email: hashemzehi.s@yahoo.com
چکیده [English]

In response to the imposed war, various segments of Iranian society, unified by a shared Islamic identity, were mobilized. This article explores the narratives of informants regarding the working class's role during the historical period from 1359 AH to 1367 AH. Employing a qualitative research approach and narrative analysis strategy, data were collected through open interviews based on theoretical saturation principles. The sample comprised 8 labor managers and activists from Islamic labor councils and workers' houses active during the war, supplemented by mediated interviews with 10 contemporary labor activists. Participants were chosen through purposive sampling, and thematic analysis was applied for data interpretation. The research's validity and accuracy were enhanced by interviewee verification of the interview texts and the exploration of negative cases or alternative explanations among other actors. Narratives revealed two central themes: "supporting the war" and "participating in the war." Additionally, seven fundamental themes were identified: workers' deployment to battlefields, dispatch of skilled workers to the frontlines, workers' role in stabilizing the revolution by managing security crises behind the front, involvement in military training, provision of technical support services to the front, financial and material contributions to the war effort, and logistical support from the workers. The revolution's intellectual orientation and leadership's focus on the oppressed and lower social strata were primary motivators for workers' support of the war during the first decade post-Islamic revolution.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic Labor Council
  • worker's house
  • working class
  • imposed war
اشرف، احمد، بنوعزیزی، علی(1388)، طبقات اجتماعی، دولت و انقلاب در ایران، مترجم: سهیلا ترابی‌فارسانی، ناشر:نیلوفر
بشیریه، حسین(1400)، دیباچه ای بر جامعه شناسی سیاسی ایران، دوره جمهوری اسلامی ایران، تهران: نشر نگاه معاصر.
بیدگلی، سید محمود سادات، قیصریان فرد، هادی(1398)، تحلیل و ارزیابی پایانِ جنگ ایران و عراق،گنجینه اسناد سال بیست و نهم،
      شماره 3 (پیاپی 115).
جهان فر، رضا. مرادیان، محسن. قاسمی، عاصمه(۱۴۰۱)، مطالعه جامعه شناختی نقش ورزش و نهادهای ورزشی در ساختار جنگ (نمونه موردی
      جنگ تحمیلی عراق علیه ایران)، فصلنامه علمی مطالعات دفاع مقدس، دوره 8، شماره 1 ، صفحه 61-84.
جودکی، محمدعلی(1395)، نقش زنان در دفاع مقدس، تهران: نشر مرکز اسناد انقلاب اسلامی
حاجی صادقی، عبدالله (1385)، نقش روحانیت در دفاع مقدس، فصلنامه پیام، شماره 77.
حاجیان پور، حمید. تاجداری،  زینب(۱۳۹۲)، جایگاه اصناف در نظام سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ایران از دوران صفویه تا  انقلاب اسلامی،
      فصلنامه پارسه، سال۱۳، شماره ۲۰.
حریری، نجلا (1385)، اصول و روش های پژوهش کیفی، تهران: انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات.
حسن پور، غلامرضا(1401)، معرفی کتاب‌های شاخص درباره نقش بازاری‌ها و اصناف در دفاع مقدس:گفت‌وگوی ایبنا با رئیس سازمان بسیج
      اصناف؛ خبرگزاری کتاب ایران،یکم تیرماه 1401.
خدایی مهر، مهدی. علی آبادی، الهام. پورزکی، مژده. لطفی، یوسف(۱۳۹۹)، ویژه نامه نقش اصناف در دفاع مقدس، تهران: مدیریت روابط عمومی
     اتاق اصناف ایران.
خنیفر، حسین و مسلمی، ناهید (1395)، اصول و مبانی روش های کیفی: رویکردی نو و کاربردی، تهران: نگاه دانش.
داودی، آرش (1396)، کتاب حماسه جاوید(نقش راه آهن در هشت سال دفاع مقدس)، برگرفته از پرتال جامع اطلاعات تخصصی صنعت حمل و
      نقل. ناشر الهام گودرزی. کدمطلب:108378.
دژپسند، فرهاد. رئوفی،  حمیدرضا (1387)، اقتصاد ایران در دوران جنگ تحمیلی، تهران،چاپ دوم، مرکز اسناد دفاع مقدس (مطالعات و تحقیقات
     جنگ).
رعیتی، علی حسین( 1399)، ضرورت تبیین نقش کارگران در دوران دفاع مقدس، درگاه خبرگزاری صدا و سیما،کدخبر۲۸۷۹۱۶۶ن
عابدی، حیدرعلی (1389)، کاربرد روش تحقیق پدیده­شناسی در علوم بالینی، فصلنامه راهبرد/ سال نوزدهم/ شماره54/ بهار 1389/
     صص 224 -207
عابدی، زیبا؛ کشاورز شکری، عباس(1396، زمینه و بسترهای فکری، ساختاری و کارگزاری ایجاد سازمان کمیته­های انقلاب اسلامی ایران،
      فصلنامه جامعه­شناسی سیاسی جهان اسلام، دوره 5، شماره 11- شماره پیاپی 11. صفحه 123-148.
فیروزنیا، قدیر. جاسمی، الهام. قرنی آرایی، بهروز (1395)، تأثیر جنگ تحمیلی بر روند رشد و توسعه اقتصادی سکونتگاه­های روستایی، مطالعات
      برنامه­ریزی سکونتگاه­های انسانی، سال یازدهم، شماره37.
محمدپور، احمد (1392 الف)، روش تحقیق کیفی ضد روش 1 (منطق و طرح در روش شناسی کیفی)، تهران: جامعه شناسان.
محمدپور، احمد (1392 ب)، روش تحقیق کیفی ضد روش 2 (مراحل و رویه های عملی در روش شناسی کیفی)، تهران: جامعه شناسان.
نوریان، محمد (1396)، راهنمای عملی پژوهش روایی: همراه با فعالیت های کارگاهی. بازیابی در تاریخ 25/3/1399 از نشانی: http://www.shorapub.ir/picture/1/pazhoohesh20%ravayi.pdf
هاشم زهی، نوروز؛ یاحی، رسول (1401)، تجربه زیسته استانداران در مدیریت جهادی بحران جنگ تحمیلی در راستای تحقق سیاست های کلی
      اقتصاد مقاومتی، مجله سیاست های راهبردی و کلان، ۱۴۰۱.
هاشم زهی، نوروز؛ یاحی، رسول و اصغر، انسیه (1399)، واکاوی تاریخی عملکرد سازمان تربیت بدنی ایران در پشتیبانی از جنگ تحمیلی،  
       مطالعات فرهنگی - اجتماعی المپیک، شماره 3، صص 145-171
هاشم زهی، نوروز؛ یاحی، رسول و اصغر، انسیه (1401)، تحلیل جامعه شناختی مناسبات نظام آموزشی و جنگ، فصلنامه پژوهش های جامعه
       شناختی، شماره 55