وصیت شهدا

ملاحظات دفاعی امنیتی جمهوری اسلامی ایران در تقابل با عادی‌‎سازی روابط رژیم صهیونیستی با کشور جمهوری آذربایجان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه امنیت ملی، دانشکده علوم راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکترای مطالعات منطقه‌ای، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران. A.bozorgmehr609@com

3 دانشیار گروه مطالعات منطقه ای، دانشکده و پژوهشکده مطالعات بین‌الملل، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.

4 دانشیار گروه امنیت ملی، دانشکده فرماندهی و مدیریت ولایت، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران

چکیده

جمهوری آذربایجان با دارا بودن ویژگی‌های خاص ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی دارای نقش و جایگاه خاصی در صحنه سیاسی جمهوری اسلامی ایران می‌باشد. در سال‌های اخیر حضور رژیم صهیونیستی در منطقه قفقاز جنوبی به عنوان منطقه پیرامونی جمهوری اسلامی ایران و همکاری راهبردی با کشورهای منطقه و بالاخص با جمهوری آذربایجان و همچنین ادامه و ارتقاء این همکاری‌ها و با اتخاذ برنامه‌های راهبردی، چالش‌های جدی برای منافع ملی جمهوری اسلامی ایران ایجاد نموده است. در صورت عدم مراقبت و پیش‌بینی ننمودن ملاحظات دفاعی امنیتی برای مقابله با تداوم حضور، و ادامه بیشتر عادی‌سازی روابط رژیم صهیونیستی با کشور جمهوری آذربایجان، این امر می‌تواند مشکلات جدی را در حوزه‌های مختلف سیاسی، نظامی، امنیتی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی برای  امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران ایجاد نماید.
بنابراین در تحقیق حاضر با هدف«تبیین ملاحظات دفاعی-امنیتی جمهوری اسلامی ایران در تقابل با اقدامات ناشی از عادی‌سازی روابط رژیم صهیونیستی با جمهوری آذربایجان » تلاش گردیده، این مسئله در ابعاد اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی، سیاسی و نظامی– امنیتی مورد بررسی و واکاوی قرار گیرد. این تحقیق به لحاظ ماهیت از نوع توسعه‌ای کاربردی است و پس از گردآوری داده‌ها به صورت کتابخانه‌ای و میدانی، با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از روش تحلیل آمیخته (کمی و کیفی) اقدام و در نهایت با احصاء نه مؤلفه پیش برنده و دوازده مؤلفه چالش‌زا در قالب ملاحظات دفاعی-امنیتی پیش‌روی جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با عادی‌سازی روابط رژیم صهیونیستی با کشور جمهوری آذربایجان نتیجه‌گیری شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Defensive-security implications of the Islamic Republic of Iran in confronting the normalization of ties between the Zionist regime and the Republic of Azerbaijan

نویسندگان [English]

  • fazl alah nozari 1
  • Abolfazll paseban 2
  • behzad ghasemi 3
  • Abbas Nilforoshan 4
1 Associate Professor, Department of National Security, Faculty of Strategic Sciences, National Defense University, Tehran, Iran
2 PhD Candidate, Regional Studies, Imam Hossein Comprehensive University, Tehran, Iran. A.bozorgmehr609@com
3 Associate Professor, Department of Regional Studies, Faculty and Research Institute of International Studies, Imam Hossein Comprehensive University, Tehran, Iran
4 Associate Professor, Department of National Security, Faculty of Command and Management of Wilayat, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The Republic of Azerbaijan, with its distinctive geopolitical and geo-economic features, has a special role and status in the political scene of the Islamic Republic of Iran. In recent years, the presence of the Zionist regime in the South Caucasus region as a peripheral region of the Islamic Republic of Iran and strategic collaboration with the regional countries, especially with the Republic of Azerbaijan, and also continuing and enhancing these collaborations and adopting strategic plans, have posed serious challenges for the national interests of the Islamic Republic of Iran. If defensive-security implications are not considered and anticipated to counteract the continuation of presence and further normalization of ties between the Zionist regime and the Republic of Azerbaijan, this could create serious problems in various political, military, security, economic, cultural and social domains for national security. The Islamic Republic of Iran. Therefore, in this research, an attempt has been made to “elucidate the defensive-security implications of the Islamic Republic of Iran in confronting actions stemming from the normalization of ties between the Zionist regime and the Republic of Azerbaijan”. The research method is a mixed (qualitative and quantitative) content analysis method and Imam Khomeini’s Sahifeh (May God bless his soul) text during Sacred Defense has been studied with two approaches: analogy and induction. In this framework, 9 concepts related to “psychological warfare in Sacred Defense” component were extracted and their frequency status as well as their change trend were investigated. In addition, based on “coding and categorization” process, most important psychological warfare strategies were calculated. The findings indicate that Imam Khomeini’s (May God bless his soul) viewpoint on psychological warfare in Sacred Defense is based on three main principles: “the principle of unity and solidarity among Muslims; resistance and steadfastness against oppression and aggression; awareness-raising; vigilance against deception; sedition.”

کلیدواژه‌ها [English]

  • Defensive-security implications
  • normalization
  • ties
  • driving factors
  • challenging factors
  • South Caucasus

مراجع

  1. قرآن کریم.
  2. فرمایشات و سخنرانی‌های مقام معظم رهبری (مدظله العالی)
  3. آقابخشی، علی،(1363)، علوم سیاسی، تهران، نشر تقریر.
  4. ابراهیمی کیاپی، هادی، زارعی، کمال،(1398)، تقابل راهبردهای جمهوری اسلامی ایران و رژیم صهیونیستی در منطقه استراتژیک قفقاز، فصلنامه پژوهش های راهبردی سیاست، دوره نهم، شماره32.
  5. ابرار معاصر،(1401)، مروری بر روابط جمهوری آذربایجان و اسرائیل، محسن پاک‌آیین، تاریخ26/05/1401ف کد خبر1664785.
  6. اریک، لبس،(1997)، "فراتر از پیروزی رئالیسم تهاجمی و گسترش اهداف جنگ"، فصلنامه مطالعات امنیتی، جلد6، شماره4.
  7. المسیری،عبدالوهاب،(1378)، گروه کارکردی یهودی و دولت کارکردی صهیونیست، ترجمه حاجی یوسفی امیر محمد، فصلنامه مطالعات فلسطین، شماره2.
  8. امیدی، علی، خیری،مصطفی،(1395)، تأثیر روابط جمهوری آذربایجان و اسرائیل بر امنیت ملی ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 73.
  9. بوالحسنی، خسرو و همکاران(1396)، بررسی نقش ژئوپلیتیک به عنوان یکی از ابعاد الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت در حوزه دفاعی- امنیتی، تهران، فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک، سال 17، شماره 75.
  10. بیک، علی اصغر،(1398)، طرح راهبردی انتظامی – امنیتی استان بوشهر، مرکز مطالعات فراجا استان بوشهر.
  11. ثروتی، محسن، مظلوم، علی،(1389)، راهنمای تدوین دکترین، تهران، انتشارات سازمان جغرافیایی ن.م.
  12. جوادی ارجمند، محمد جعفر، و همکاران، (1393)، بررسی علت‌های سردی روابط ایران وجمهوری آذربایجان، فصلنامه مطالعات اوراسیای مرکزی، دوره 7، شماره1.
  13. حاجی یوسفی، امیر محمد،(1383)، دولت رانتیر و نفوذپذیری اسرائیل و آمریکا در صلح خاورمیانه، فصلنامه مطالعات فلسطین، شماره2.
  14. حافظ‌نیا، محمدرضا،(1386)، نقش آفرینی ژئواستراتژیک محور قفقاز – آسیای مرکزی در رقابتهای جهانی، فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز، شماره40.
  15. ذو علم، علی،(1384)، تأملی در مفهوم چالش، فصلنامه زمانه، شماره36.
  16. روزنامه رسالت، (1401)،چراغ سبز دوباره باکو به صهیونیست ها. 29 آبان ماه.
  17. ساجدی، امیر،(1390)، طرح پیرامونی و همکاری آذربایجان و اسرائیل، تهران، فصلنامه علوم سیاسی، شماره 16.
  18. عسگری، محمود، و همکاران،(1391)، عوامل و ویژگی‌های سیاست دفاعی ج.ا. ایران، (نامه دفاع)، تهران، مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی.
  19. علی پور، عباس، هاشمی، مصطفی، فرهادی خواه، حسین،(1395)، بررسی ملاحظات سیاسی - امنیتی - دفاعی آمایش سرزمین بااستفاده از مدلswot(مطالعه موردی: استان کهگیلویه و بویراحمد)، پژوهشنامه جغرافیای انتظامی، سال 4، شماره16.
  20. قاسمی، حاکم، سرابی، لیلا،(1393)، ترتیبات امنیتیِ مطلوب خلیج فارس از منظر جمهوری اسلامی ایران، تهران، فصلنامه مطالعات فرهنگی و سیاسی خلیج فارس.
  21. قربانپور، علی و همکاران،(1391)، مفهوم امنیت ملی و نقش قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران درتأمین آن، نخستین جشنواره تالیفات علمی برتر علوم انسانی اسلامی، جایزه ویژه علامه جعفری(رض).
  22. قلی پور آذر، سعادت،(1392)، بررسی نشانگاه های اطلاعاتی امنیتی رژیم صهیونیستی در جمهوری آذربایجان و امنیت ملی جمهوری آذربایجان، تهران، فصلنامه مجلس و راهبرد، سال 21، شماره78.
  23. قنبری، ایرج، و همکاران(1401)، مطالعه گروهی دوره یکساله داعا، ملاحظات دفاعی – امنیتی مرز جمهوری اسلامی ایران و ترکیه، تهران، دانشگاه عالی دفاع ملی، رساله دکتری.
  24. کریستوفر، بوسک،(1386)، روابط اسرائیل و آذربایجان و تأثیر آن بر امنیت منطقه قفقاز جنوبی.
  25. کولایی، الهه، اصولی، قاسم،(1391)، چگونگی تغییر روابط امنیتی شده ایران و جمهوری آذربایجان، تهران، فصلنامه مطالعات اوراسیای مرکزی، سال پنجم، شماره 10.
  26. ماندل، رابرت،(1387)، چهره متغیر امنیت ملی، چاپ اول، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  27. مرادی، افشین،(1401)، مصاحبه در خصوص آخرین وضعیت روابط ایران و آذریایجان.
  28. مورینسون، الکساندر (2014-1393)، "روابط بین اسرائیل و آذربایجان"، مرکز مطالعات استراتژیک بگین سادات، دانشگاه بار ایلان.
  29. مؤسسه واشنگتن، (2005)، برای سیاست خاور نزدیک، مرکز مطالعات استراتژیک واشنگتن.
  30. مومنی، میر قاسم،(1384)، جامعه یهودیان آذربایجان و ابعاد روابط دو جانبه آذربایجان و اسرائیل، فصلنامه تحقیقی آران، سال دوم، شماره5.
  31. نقی زاده، سعید، (1383)، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، شماره47.
  32. نوذری، فضل الله،(1394)، ژئوپلتیک حوزه دریای عمان، تهران، انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی.
  33. واحدی، الیاس،(1382)، برآورد استراتژیک آذربایجان، تهران، انتشارات موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر
  34. Abilov, Shamkhal (2009), "the Azerbaijan-Israel Relations: a Non-diplomatic but Strategic Partnership", OAKA, Vol. 4, No.8.
  35. Az News (2012), "Iran Provides Every Support to Armenia, Azerbaijani MP", February 14, at: http://www.news.az/articles/politics/54665.
  36. Bourtman Ilya, “Israel and Azerbaijan’s Furtive Embrace”, (2006) Middle East Quarterly, Vol. XIII, No. 3, pp47- 57
  37. Bulrnt Ars (1988)“post -Cold War Realities; Israel's Strategy in Azerbaijan and Central Asia”, Middle East Policy, Vol. V, No.4, p.20.
  38. ..Goldenberg, Susan, (1389), North Caucasus crises, the pride of the small Caucasian nations and the disturbances of the post-Soviet era, translated by Bahram Amir Ahmadi, Central Asia and Caucasus Studies Quarterly, Tehran, Ministry of Foreign Affairs, year 5, number 15.
  39. Lindenstrauss, Gallia (2015), "Israel- Azer baijan   :Despite the Constraints, a Special Relationship"
  40. ,Strategic Assessment, Vol.17, No.4
  41. Murinson, Alexander (2014), "the Ties between Israel and Azerbaijan", the Begin-Sadat Center for Strategic Studies, Bar-Ilan University
  42. Zakaria, Fareed (1998). From Wealth to Power: The Unusual Origins of Americas World Role, Princeton, Princeton University Press.
  43. www.dortina.com
  44. www.jewishjournal.com (Accessed on: 2014/06/22).
مطالعات دفاع مقدس و نبردهای معاصر
دوره 5، شماره 8
شهریور 1402
صفحه 165-188

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار