وصیت شهدا

نوآوری و خلاقیت در نامه‌ها و وصیت نامه‌های رزمندگان دفاع مقدس ( بر اساس نامه‌ها و وصیت‌نامه‌های رزمندگان استان قم در فاصله سال‌های 1359 تا 1367)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، گروه، زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران.

2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران. leila.pazhoohandeh@gmail.com

چکیده

نامه‌ها و وصیت نامه‌های رزمندگان به عنوان اسنادی معتبر در بیان آرمان آنان به نسل‌های پس از خود و نشان دادن اوضاع سیاسی وفرهنگی جبهه و پشت جبهه اهمیت دارند و بخشی از میراث مکتوب دفاع مقدس محسوب می‌شوند. این نامه‌ها علاوه بر تاثیر گذاری بر اقشار مختلف و التذاذ معنوی خواننده و کمک به پیشبرد مطالعات تاریخی و جامعه شناختی حاوی خلاقیت و نواوری های بدیعی است که کمتر مورد توجه قرار گرفته است و در بررسی میراث مکتوب دفاع مقدس غالبا مغفول مانده است؛ از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی جنبه‌های هنری و نوآورانه نامه‌ها و وصیت‌نامه‌های رزمندگان استان قم در فاصله سال‌های 1359 تا 1367– که تاکنون به چاپ نرسیده اند - به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است. این نامه‌ها و بخصوص وصایا در سطح کلی دارای ساختاری معین شامل مقدمه، زمینه‌سازی، متن وصیت، موخره، نام و امضا هستند. از دیدگاه ادبی نیز صنایع ادبی متعددی در متن آنها به کار رفته است و فرهنگ عاشورا و ولایت فقیه و حراست از دستاوردهای انقلاب از پررنگ‌ترین مضامینی است که محتوای وصایا را به خود اختصاص داده است. از دستاوردهای پژوهش معرفی نامه‌هایی است که صاحبان آنها با صرف وقت و ذوق و سلیقه و اغلب در اوقات فراغت به شیوه‌ای متفاوت از دیگران نامه‌نگاری کرده‌اند. از نمونه‌های هنرمندانه و نوآورانه در این بخش می‌توان به کاربرد زبان غیرمادری و زبان دوم، منظوم نگاری، رنگارنگ نویسی ، خوشنویسی ، نقاشی ، تصرف در بدیهیات و انواع شکل نویسی نام برد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Innovation and creativity in the epistles and testaments of the Sacred Defense combatants (Based on the epistles and testaments of the combatants from Qom province between 1980-1988)

نویسندگان [English]

  • Atefe Shokrollahi 1
  • leila pazhoohandeh 2
1 Master’s Graduate, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Qom University, Qom, Iran
2 Corresponding Author: Associate Professor of Persian Language and Literature, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Qom University, Qom, Iran. leila.pazhoohandeh@gmail.com
چکیده [English]

The epistles and testaments of the combatants during the Sacred Defense era are highly significant as authentic documents that convey their ideals and messages to future generations and depict the political, social, cultural situations of both frontlines and hinterlands. They constitute a part of the written cultural legacy of the Sacred Defense. These epistles, which reflect the beliefs and aspirations of the combatants, not only influence various segments of society and provide spiritual gratification for the reader, but also contribute to advancing historical and sociological studies. They also contain creative and innovative elements that have been overlooked and neglected in most examinations of the written heritage of the Sacred Defense. Therefore, this research aims to explore the artistic and innovative aspects of the epistles and testaments of the combatants from Qom province between 1980-1988 - which have not been printed yet - using a descriptive-analytical method. These epistles and especially testaments have a specific structure at a general level, consisting of introduction, contextualization, testament text, conclusion, name and signature. From a literary perspective, various literary devices have been employed in their text. The culture of Ashura, velayat-e faqih (guardianship of jurist), and safeguarding the achievements of the revolution are among the most prominent themes that dominate their content. One of the outcomes of this research is to introduce epistles whose authors have written them in a distinctive way from others by spending time and taste and often in their leisure time. Some examples of artistic and innovative works in this section are occasional correspondence, use of foreign or second languages, versification, multicolor writing, application of literary devices, calligraphy, painting, appropriation of trivialities, and various forms of name writing.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Epistle
  • Testament
  • Literature of Sacred Defense
  • Qom Province
  • Innovation
  1. قران کریم
  2. نهج الفصاحه: کلمات قصار پیامبر اکرم (ص) (1377). ترجمۀ ابوالقاسم پاینده، تهران: انتشارات جاویدان.
  3. آرشیو مرکز حفظ آثار و نشر ارزش‏های دفاع مقدس استان قم.
  4. خسروی‏ زارگز، مسلم؛ بخشی، سمیه (1396). «انگیزه‏سنجی رزمندگان اسلام برای حضور در دفاع مقدس»، پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی، تهران: سال هفتم، شماره 15.  
  5. خطیبی، حسین (1375). فنّ نثر در ادب فارسی، تهران: زوّار.
  6. دقیقی، نادر (1394). تحلیل محتوایی وصایای شهدای دفاع مقدس شهر تهران با موضوعیت نهضت عاشورا، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: امیرملکی، دانشگاه پیام نور مرکز غرب تهران.
  7. دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، تهران.
  8. روانستان، علی‌محمد؛ امیری خراسانی، احمد؛ بصیری، محمدصادق (1398). «بررسی ویژگی‌های ساختاری و محتوایی در نامه‏های آزادگان جنگ تحمیلی»، نشریّة ادبیات پایداری، سال،11 شمارة،20 بهار و تابستان
  9. سنگری، محمدرضا (1390). ادبیات دفاع مقدس (مباحث نظری و شناخت اجمالی گونه‌های ادبی)، تهران: بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس.
  10.  ____________، (1380). نقد و بررسی ادبیات منظوم دفاع مقدس، تهران: انتشارات پالیزان.
  11. شکراللهی، عاطفه (1399). بررسی و تحلیل نامه‏ها و وصیت‏نامه‏های رزمندگان دفاع مقدس استان قم، پایان‏نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: لیلا پژوهنده، دانشگاه قم.
  12.  شکورزاده‏بلوری، ابراهیم (1387). دوازده‏هزار مثل فارسی و معادل آن‌ها، مشهد: انتشارات آستان مقدس رضوی، چاپ سوم.
  13.  شیرکوند، زهرا (1391). «بررسی اندیشه معصومین در وصیت‏نامه شهدا به‌عنوان متون ادبی معاصر»، نشریه کتاب ماه ادبیات، (پیاپی 185)، شماره 71.
  14. عزت اللهی نژاد، طیبه (1399). «جنگ نگاری (زیبایی‌شناسی و معنا‌شناسی نامه‌های رزمندگان ایرانی جنگ ایران و عراق)» جامعه شناسی‌هنر‌و‌ادبیات‌، دوره‌ 12، شماره‌دوم‌.
  15. فهیمی، سید مهدی (1377). فرهنگ جبهه (مکاتبات)، جلد اول، تهران: سروش، فرهنگ گستر.
  16. لامعی، شعبانعلی (بی تا). ضرب‏المثل‏های برگزیده ایران و جهان، بی‏جا: انتشارات میلاد، چاپ اول.
  17. مالکی، سمانه (1393). بررسی مؤلفهھای خلاقیت در داستان‌های کودکان منتشرشده بین سالھای ١٣٩٠-١٣٨٧ بر اساس الگوی گیلفورد، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: مهدی محمدی و عباس حبیب زاده دانشگاه قم.
  18. مصاحب، غلام‏حسین (بی تا). دائره‌المعارف فارسی، بی جا: شرکت سهامی کتاب‏های جیبی.
  19. نوین، حسین (1387). سیری در وصایای شهدا، تهران: شاهد