وصیت شهدا

تبیین الگوی جنگ نامتقارن در دکترین امنیتی ج.ا.ایران درخلیج فارس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار،گروه دفاعی-امنیتی،پژوهشکده انتظامی،امنیتی، اجتماعی،پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی فراجا، تهران، ایرانhshamouli@gmail.com

2 دانشیار،گروه علوم سیاسی،دانشکده علوم اداری و اقتصاد،دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Basiri360@gmail.com

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد روابط بین الملل ،دانشگاه اصفهان،اصفهان،ایران h.seya@yahoo.com

4 دانش آموخته دکتری علوم سیاسی، گروه،علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی ، دانشگاه شیراز، شهر شیراز، ایران ahmadbanafi61@gmail.com

چکیده

هدف این پژوهش، شناخت و تبیین الگوی جنگ نامتقارن در دکترین امنیتی ج.ا.ایران در مقابل تهدیدات احتمالی پیش‏رو در خلیج‌فارس می‌باشد؛ این پژوهش در پی پاسخ به این سؤال است که الگوی جنگ نامتقارن در دکترین امنیتی ایران در خلیج‌فارس چیست؟ لذا فرضیه پژوهش بدین‌صورت تدوین شده است که به دلیل عدم تقارن در توانمندی‏های نظامی‏از حیث کمی ‏وکیفی میان ایران و کشورهای معارض از جمله آمریکا در منطقة خلیج‌فارس، شیوه جنگ نامتقارن در قالب استفاده از ادوات جنگی همچون قایق‏های تندرو، مین و موشک‏های کروز از سوی ایران به‌عنوان رکن دکترین امنیتی اتخاذ شده که از رهگذر کاربست آن، ایران سعی دارد بازدارندگی لازم را برای خود به ارمغان بیاورد. یافته‏های این پژوهش نشان‌دهنده این است که ایران به دلیل محدودیت‏ها و الزامات، این شیوه جنگ را انتخاب نموده و بهره‏گیری از آن باعث تولید بازدارندگی، خودکفایی، خوداتکایی، تغییر ساختار و نهایتاً تغییر در استراتژی دشمن شده است. در این پژوهش، محققان از تئوری‌های «جنگ نامتقارن» به‌عنوان چارچوب نظری استفاده نموده‌اند. از  مطالعه کتب، مقالات، پایان‌نامه‏ها و اسناد و مدارک علمی‏ و نظامی‏در دسترس نیز استفاده شده است. ماهیت این پژوهش از نوع توصیفی و بعضاً تبیینی، و شیوه گردآوری داده‌ها نیز اسنادی کتابخانه‏ای است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

An Analysis of the Asymmetric Warfare Model in the Security Doctrine of the Islamic Republic of Iran in the Persian Gulf

نویسندگان [English]

  • Hemmat olah Shamouli 1
  • Mohamad Ali Basiri 2
  • Sadrolah Hasani 3
  • Ahmad Banafi 4
1 Corresponding Author: Assistant Professor, Department of Defense and Security, Research Center for Police, Security and Social Studies, Faraja Institute of Science and Technology, Tehran, Iran hshamouli@gmail.com
2 Associate Professor, Department of Political Science, Faculty of Administrative Sciences and Economics, University of Isfahan, Isfahan, Iran Basiri360@gmail.com
3 Master of International Relations Graduate, University of Isfahan, Isfahan, Iran h.seya@yahoo.com
4 PhD in Political Science Graduate, Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Shiraz University, Shiraz City, Iran ahmadbanafi61@gmail.com
چکیده [English]

The aim of this research is to identify and analyze the asymmetric warfare model in the security doctrine of the Islamic Republic of Iran in response to the potential threats in the Persian Gulf. This research addresses the question of what is the asymmetric warfare model in Iran's security doctrine in the Persian Gulf. Therefore, the research hypothesis is as follows: Due to the asymmetry in military capabilities in terms of quantity and quality between Iran and its adversaries, including the United States, in the Persian Gulf region, Iran has adopted an asymmetric warfare method as a component of its security doctrine, which involves using military tools such as speedboats, mines, and cruise missiles. Through this method, Iran seeks to achieve the necessary deterrence for itself. The findings of this research indicate that Iran has chosen this method of war due to its constraints and necessities, and that this method has resulted in deterrence, self-sufficiency, self-reliance, structural change, and ultimately a change in the enemy's strategy. In this research, the researchers have used the theories of "asymmetric warfare" as a theoretical framework. The study of books, articles, dissertations, and scientific and military documents available has also been utilized. The nature of this research is descriptive and partly explanatory, and the data collection method is documentary library.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • Deterrence
  • Persian Gulf
  • Security Doctrine
  • Asymmetric Warfare

مراجع

  1. قرآن کریم
  2. اژدری، حسین (1386). ماهیت جنگ نامتقارن. تهران: خبرگزاری فارس.
  3. اُلسن، جان اندریاس (1384). جنگ نامتقارن. ترجمه مرکز برنامه‏ریزی و تألیف کتب درسی سپاه، تهران: مرکز برنامه‏ریزی و تألیف کتب درسی سپاه.
  4. افروز، رضا. (1382). «ویژگی‏های جنگ نامتقارن». در مجموعه مقالات نخستین همایش علمی‏سراسری تبیین اصول و شیوه‌های جنگ نامتقارن در مقابله با تهدیدات احتمالی، ج دوم، اصفهان، دانشکده افسری.
  5. باویر، حسن (1395). «ژئوپلیتیک خلیج‏فارس و توهم ناامنی منطقه». مرکز مطالعات خلیج‌فارس.
  6. بوون، وین، کیو (1383). «ابعاد جنگ نامتقارن». ترجمه محمود فیروزی، فصلنامه مطالعات بسیج، شماره 23، صص 85-120.
  7. بابایی اصل، غلامرضا (1392) «تأثیر معنویت بر جنگ نامتقارن و نقش سپاه در آن». مجموعه مقالات نقش معنویت در جنگ ناهمطراز، انتشارات زمزم، صص 679 -712.
  8. -پارساپور، روزب (1390). «جایگاه ویژه نبردهای نامتقارن در دکترین دفاعی جمهوری اسلامی‏ایران». ماهنامه خلیج‌فارس و امنیت، مرکز مطالعات خلیج‌فارس، صص 1-21.
  9. -تولایی، محمد (1387). «دکترین صحنه عملیات دفاع مردمی». مطالعات راهبردی بسیج، شماره 38، صص 2- 65.
  10. حبیبی، نیک‏بخش (1386). «بررسی میزان به‌کارگیری شیوه‏های جنگ نامتقارن (ناهمتراز) در مقابله با تهدیدات نظامی». فصلنامه مدیریت نظامی، شماره 26، صص 5-44.
  11. حاتمی، احمد (1397). «رونمایی از موشک نقطه زن زمینی و دریایی فاتح مبین». نشریه نمایه دفاع، شماره 118، ص 1
  12. حاجی‌زاده، علی (2018). «سپاه ایران به موشک بالستیک دریایی مجهز شد». (تاریخ مشاهده: 21/9/1390) در:https://ir.sputniknews.com/iran/201810164070476
  13. خامنه‏‏ای، سید علی (1395). «بیانات در دانشگاه تربیت پاسداری امام حسین (ع)». (تاریخ مشاهده: 25/7/97) در: http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=33172
  14. دانیالی، سیاوش (1384). «جایگاه جنگ نامتقارن در جنگ دریایی آینده». تهران: مرکز مطالعات و تحقیقاتی ندسا.
  15. دهخدا، علی‌اکبر (1343). لغت‌نامه، ج 16، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  16. دهقان، نبی‌الله و مرادی، شعبان (1388). «تبیین مفهوم راهبرد جنگ نامتقارن و عوامل مؤثر بر موفقیت و اثربخشی جنگ نامتقارن». فصلنامه مدیریت نظامی، شماره 34، صص 1-44.
  17. رجب‏زاده، حسین (1392). «تبیین اصول حاکم بر میدان‏های جنگ آینده». مجموعه مقالات نقش معنویت در جنگ ناهمتراز، پژوهشکده تحقیقات اسلامی، چاپ زمزم، صص 221.
  18. رمضانی، مهدی (1392) «بررسی ناهمگونی دفاع در جنگ آینده». معاونت دانش و پژوهش ندسا.
  19. ساعد، نادر (1385). «ارزیابی دکترین جنگ نامتقارن از منظر حقوق بین‏الملل بشردوستانه». مجله پژوهش حقوق سیاست، شماره 19، صص 8.
  20. سایت الف (1394). «راهبرد ویژه ایران برای شکست امریکا در جنگ احتمالی». (تاریخ مشاهده: 9/8/97)
  21. در:http://old.alef.ir/vdcg379xxak9ut4.rpra.html?278462
  22. سایت افکار (1395). «مین‏های دریایی ایران را بیشتر بشناسید»، (تاریخ مشاهده: 9/8/97) در:https://www.afkarnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-
  23. عبدالله‏خانی، علی (1383). «امنیت بین‌الملل، فرصت‌ها و تهدیدات فراروی امنیت ملی جمهوری اسلامی‏ایران». تهران: موسسه فرهنگی و مطالعات و تحقیقات بین‏الملل معاصر.
  24. عمید، حسن (1360). «فرهنگ فارسی عمید». تهران: سپهر
  25. کالنیز، جان (1380). «استراتژی بزرگ». ترجمه کوروش بایندر، تهران: وزارت خارجه.
  26. کالینز، جان (1370). «استراتژی بزرگ اصول و رویه‏ها». ترجمه کورش بایندر، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی
  27. مجتهدزاده، پیروز (1379). «ایده‏های ژئوپلیتیک و واقعیت‏های ایران». تهران: نشر نی.
  28. معاونت آموزش نزسا (1381). «اصول جنگ و توان رزمی». چاپ اول، تهران: مرکز چاپ سپاه.
  29. معاونت سیاسی ندسا (1376). «گامی به سوی اقتدار». تهران: مرکز چاپ سپاه.
  30. مکنزی، کنت (1382). «جنگ نامتقارن». ترجمه عبدالمجیدی ومحمدتمنایی، تهران: انتشارات دوره عالی جنگ سپاه.
  31. مرادپیری، هادی (1382). «اصول و ویژگی‏های جنگ نامتقارن». در مجموعه مقالات نخستین همایش علمی‏سراسری تبیین و شیوه‏های جنگ نامتقارن در مقابله با تهدیدات احتمالی، ج اول، اصفهان، دانشکده افسری.
  32. مزروعی، حسین (1385). «مدیریت جنگ نامتقارن با تأکید بر نیروی انسانی». فصلنامه علوم نظامی، شماره 26، صص 49-68.
  33. معاونت دانش و پژوهش ندسا (1388). «شناورهای رزم کرانه‏ای جدید آمریکا». ماهنامه خلیج‌فارس و امنیت، شماره 94، سال دهم، صص 54-64.
  34. فدوی، علی (1391).«در هیچ جا نیستیم اما در همه‌جا هستیم»، در: http://www.jahannews.com/interview/227541/.
  35. قهوه‏چیان، حمید (1394). «ضرورت‌های پرداختن به مسائل حقوقی برنامه‌ریزی و بودجه در زمان جنگ»، (تاریخ مشاهده: 9/8/97) در:http://defamoghaddas.ir
  36. نجفی، محمدرضا (1392). «ایران و جنگ نامتقارن آینده». مجموعه مقالات نقش معنویت در جنگ ناهمتراز، پژوهشکده تحقیقات اسلامی، چاپ زمزم: 290-253.
  37. Aarregun-Toft. I. (2001),”How the weak win wars: a Theory of Asymmetric conflict”, International security, Vol 26. pp. 93-128
  38. -Bruce, B. (1999), what is Asymmetric Strategist, Rand. V. 4, pp.12
  39. Bridges,W. (1997), Passages, Press Quality Progress.
  40. Brown, E.M (1997), Ethnic Conflict and International Security, PrincetonPrinceton
  41. Clinton J. Ancker & Michael D, Burke (2003), “Doctrine for Asymmetric warfare”, Military Review, July-august, pp 2
  42. Hoffman. B. (1999), Inside Terrorism, New York: Columbia University Press.
  43. University Press.
  44. -Pinder, K. (2006), the world beyond 11 September, Retrieved from: www.mi2g.com
  45. Kay, Sean (2005), Global Security in 21st Century, New York: Roman & Littlefield
مطالعات دفاع مقدس و نبردهای معاصر
دوره 5، شماره 8
شهریور 1402
صفحه 31-58

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار