وصیت شهدا

تأثیر اندیشه سیاسی سلفی- تکفیری بر ناامنی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه آموزشی علوم دفاعی، دانشکده دافوس، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران، mnnoori@yahoo.com

2 کارشناسی ارشد مطالعات دفاعی استراتژیک، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین(ع)، تهران، ایران.

3 دکترای فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (ع)، تهران، ایران؛ noor.mahdi1394@gmail.com

چکیده

بدون تردید جمهوری اسلامی ایران، همواره در خصوص تأمین امنیت ملی خود با خطرات متعددی روبرو است. یکی از این خطرات ایجاد ناامنی در جامعه می­باشد. این نا امنی ها ناشی از اقدامات تروریستی گروه های افراطی وابسته به تفکر سلفیون است که هر روز وسیع ترشده و با خشونت بیشتری همراه گردیده  است. این پژوهش به دنبال بررسی و تعیین تاثیر اندیشه سیاسی سلفیون افراطی در ایجاد ناامنی های جمهوری اسلامی ایران می‌باشد. روند رو به رشد جریانات سلفی افراطی به نحوی است که هر روز شاهد رخدادهای متعددی در کشورهای مسلمان هستیم  و به نظر می رسد که این موضوع به کلیه کشورهای مسلمان تسری یابد. این اقدامات ضمن وارد کردن صدمه جدی به امنیت کشورهای اسلامی، برای جامعه جهانی نیز مشکلات فراوانی خلق نموده و باعث شده است تا دین مبین اسلام به عنوان  منبع خشونت در جهان معرفی شود. این گروه ها، جوامع منطقه غرب آسیا را به ناامنی کشانده و ضربات مرگباری بر آنها وارد کرده اند . پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی سعی در پاسخگویی به این سوال دارد که اندیشه سیاسی سلفیون افراطی در ایجاد ناامنی های جمهوری اسلامی ایران چه تاثیری دارد؟ نوع تحقیق در این پژوهش کاربردی و توسعه ای می­باشد. برای انجام این پژوهش از روش مطالعه متون مرتبط و جمع آوری اطلاعات از طریق مطالعه کتابخانه‌ای، بررسی اسناد و مصاحبه با متخصصین و صاحب نظران در این زمینه بهره‌برده شده است. جامعة آماری پژوهش حدود 25 نفر از مدافعان حرم ، کارشناسان موضوع و اساتید دانشگاه می­باشند. برای تعیین حجم نمونه، از روش نمونه‌گیری کیفی و غیر احتمالی استفاده گردیده که بر اساس نتایج آن و اینکه محقق با انجام مصاحبه‌های مورد نیاز به اشباع نظری رسیده، حجم نمونه برابر با 25 نفر در نظر گرفته شده است. محققیق بر اساس داده‌های نظری و همچنین بررسی مصاحبه‌های انجام شده‌ی نمونه آماری با توجه به مدل ارائه شده به تجزیه و تحلیل سوال‌های اصلی و فرعی پژوهش پرداخته و بررسی تاثیر اندیشه سیاسی سلفیون افراطی در ایجاد ناامنی های جمهوری اسلامی ایران را مورد کنکاش و تحلیل قرار داده­اند. و در نهایت با تبیین نتایج حاصل از اندیشه های سیاسی سلفیون افراطی، به راهکار و پیشنهاداتی برای جلوگیری از بروز ناامنی بیشتر ارائه شده است.                                                  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Influence of Salafi-Takfiri Political Thought on the Insecurity of the Islamic Republic of Iran

نویسندگان [English]

  • Mehdi Nataqpour 1
  • Yaser Rezapour 2
  • Ruhollah Pourasiab 3
1 Assistant Professor, Educational Department of Defense Sciences, Dafos Faculty, Imam Hossein (AS) University, Tehran, Iran, mnnoori@yahoo.com
2 Master's Degree in Strategic Defense Studies, Faculty of Humanities, Imam Hossein University of Officers and Guard Training, Tehran, Iran.
3 Ph.D. in Islamic Philosophy and Theology, Faculty of Humanities, Imam Hossein University of Officer Training and Guard Training (AS), Tehran, Iran; noor.mahdi1394@gmail.com
چکیده [English]

Undoubtedly, the Islamic Republic of Iran always faces several dangers in terms of ensuring its national security. One of these dangers is creating insecurity in society. These insecurities are the result of the terrorist activities of extremist groups affiliated with the Salafist ideology, which are becoming more widespread and increasingly violent. This study seeks to investigate and determine the impact or influence of extremist Salafist political thought on the insecurity of the Islamic Republic of Iran. The growing trend of extremist Salafist courses is such that we are witnessing many events in Muslim countries every day, and it seems that this issue will spread to all Muslim countries. These actions, while causing serious damage to the security of Islamic countries, have also created many problems for the international community and have led to the introduction of Islam as a source of violence in the world. These groups have unsecured the communities of the West Asian region and inflicted deadly blows on them. The present study with a descriptive-analytical method tries to answer the question that what is the effect of the political thought of extremist Salafis in creating insecurity in the Islamic Republic of Iran? The type of research in this study is applied and developmental. To conduct the research, the methods of studying related texts, collecting information through library study, reviewing documents and interviewing experts and thinkers in this field have been used. The statistical population of the study is about 25 Defenders of the Shrine, experts of the subject matter and university professors. To determine the sample size, qualitative and non-probabilistic sampling method has been used, based on the results and the fact that the researcher studied, the theoretical saturation by conducting the required interviews, the sample size is considered equal to 25 people. Based on the theoretical data and also reviewing the statistical sample interviews according to the proposed model, the researchers have been analyzed the main and secondary research questions and examined the influence of extremist Salafist political thought in creating insecurity to the Islamic Republic of Iran. Finally, by explaining the results of the extremist Salafist political ideas, solutions and suggestions to prevent further insecurity have been presented.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Salafism
  • Takfir
  • Insecurity
  • Islamic World
  1. الف-کتب

    1. اسماعیلی، حمیدرضا (1386)، دین و سیاست در اندیشه سیاسی معاصر. تهران: پژوهشکده فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فن‌آوری.
    2. اسماعیلی، حمیدرضا (1390)، القاعده از پندار تا پدیدار. تهران: مؤسسه مطالعات اندیشه‌سازان نور.
    3. افتخاری، علی‌اصغر و نصیری، قدیر (1389)، روش و نظریه در امنیت پژوهی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
    4. آل محدول، حسن نژاد (1979)، الدمشق: تاریخچه فکری و سیاسی. دمشق
    5. امین، سید محسن (1376)، تاریخچه نقد و بررسی وهابی‌ها؛ ترجمه ابراهیم سید علوی. تهران: امیرکبیر.
    6. امین، ابراهیم (2012)، عصر تکفیری‌ها. سوری: نشریه الاخبار
    7. انصاری دلجو، بهاءالدین (1390)، نقش جریان‌های وهابی‌گرا بر امنیت منطقه جنوب شرق تهران. دانشگاه امام حسین (ع).
    8. بشیریه، حسین (1380)، تاریخ اندیشه سیاسی قرن بیستم. تهران
    9. بلیک، انتونی(1386)، تاریخ اندیشه سیاسی اسلام؛ ترجمه محمدحسین وقار. تهران: انتشارات اطلاعات.
    10. توطئه 11 سپتامبر (1380) تهران: انتشارات نذیر.
    11. حائری، عبدالوهاب(1368)، ایران و جهان اسلام. مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
    12. دهقان، یدالله (1389)، سلفیت در جنوب غرب کشور- چالش‌ها و تهدیدات. تهران: نیروی انتظامی ج.ا.
    13. رجبی، حسین (1388)، بررسی فتوای تفکیر در نگاه مذاهب اسلامی. تهران: شعر.
    14. رشید، احمد (1382)، کابوس طالبان؛ ترجمه گیلد ایرانلو. تهران: هوای رضا.
    15. رضوانی، علی‌اصغر(1390)، سلفی‌گری در بوته نقد. تهران: مؤسسه فرهنگی هنری مشعر.
    16. رضوی، سید مرتضی(1368)؟، برگی از جنایات وهابی‌ها؛ ترجمه علی ضیایی. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
    17. رمضان البوطی، محمد سعید (1389)، سلفیه بدعت یا مذهب. مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس.
    18. روحانی، حبیب (1388)، چهره واقعی وهابیت. مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
    19. سبحانی، جعفر(1364)، آئین وهابیت. قم: موسسه امام صادق (ع).
    20. شاکرین، حمید‌رضا (1389)، ادیان و مذاهب. قم: دفتر نشر معارف نهاد نمایندگی و دانشگاه‌ها.
    21. عاصف، رضا (1387)، احزاب و گروه‌های سیاسی ایران. تهران: دانشگاه جامع امام حسین (ع).
    22. عبدالسلام، عمر(1416 ق)، مخالفت وهابیت با قرآن و سنت. دارالهدایه.
    23. عبدالله‌خانی، علی (1386)، تروریسم شناسی. تهران: مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات ابرار معاصر.
    24. عبدالله‌خانی، علی (1386)، تهدید و امنیت. تهران: مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات ابرار معاصر.
    25. عبدالله‌خانی، علی (1382)، نظریه‌های امنیت. تهران: مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات ابرار معاصر.
    26. عطوان، عبدالباری(1391)، سازمان‌های سری القاعده؛ ترجمه فرزان شهیدی. تهران: مؤسسه مطالعات اندیشه‌سازان نور.
    27. علامه حلی، اکبر(1385)، مبانی فقهی عملیات استشهادی از دیدگاه شیعه و اهل سنت. قم: انتشارات زمزم هدایت.
    28. فقیهی، اصغر(1366)، وهابیان. تهران: صبا.
    29. فوزی، یحیی(1385)، اندیشه سیاسی امام خمینی (ره). تهران.
    30. قادری، حاتم(1385)، اندیشه‌ای سیاسی در اسلام و ایران. تهران: انتشارات سمت.
    31. قزوینی، محمدحسین(1368)، فرقه وهابیت و پاسخ شبهات آن‌ها؛ ترجمه علی دوانی تهران: انتشارات وزارت ارشاد.
    32. الگار، حامد (1387)، وهابی‌گری. مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
    33. گروهی از نویسندگان(1391)، وهابیت سیاسی. تهران: مؤسسه اندیشه‌سازان نور.
    34. محمدصالح، عبدالله(1978)، علمای اسلامی در مقابل وهابیت. دمشق: دارالحفاظ.
    35. مرادیان، محسن(1388)، تهدید و امنیت. تهران: مرکز آموزشی و پژوهشی شهید صیاد شیرازی.
    36. مسجد جامعی، زهرا (1380)، نظری بر تاریخ وهابیت. تهران: صریر دانش.
    37. المندلاوی، محمد محمود (1390)، پدیده تروریسم در امتداد تاریخ؛ ترجمه محمدرضا میرزاخانی. تهران: مؤسسه فرهنگی هنری قدر ولایت.
    38. نوحی، امیر(1392)، آشنایی با جریانات سلفی اهل تسنن. تهران: دانشگاه جامع امام حسین (ع).
    39. نوحی، امیر(1391)، جریان‌شناسی وهابیت. تهران: دانشگاه جامع امام حسین (ع).
    40. همتی، همایون (1367)، بررسی آیین وهابیت. تهران: نشر ضحی.

    ب- مقالات

    1. اسداللهی، مسعود (1392)، «تحلیلی بر پیشینه تاریخی و رفتار افراطی گروه داعش»، پنجره، شماره 182.
    2. بخشایشی اردستانی، احمد (1392)، «بررسی نقش مذهب در سیاست و حکومت»، باشگاه اندیشه.
    3. خلیل السعد، خالد(1380)، «بن لادن، او را نمی‌توان شناخت»؛ ترجمه حیدر تحصیلی. تهران: جام جم.
    4. روبین، باری، «سه گروه اخوان»، ترجمه کیانوش کیا کجوری، تهران: واحد فرهنگی و آموزشی بین‌المللی امت واحده.
    5. سید افقی، سید هادی(1392)، «پشت پرده جنایات تروریستی منطقه»، پنجره، شماره 182.
    6. عزام، حذیفه (1384)، «آیا شبکه‌های اطلاعاتی در القاعده نفوذ کرده‌اند»؛ ترجمه سعید آقاخانی، روزنامه شرق.
    7. مسعود نیا، حسین و شاه قلعه، صفی الله (1388)، «بررسی علل رفتار خشونت‌آمیز نیروهای اسلامی در پاکستان با تأکید بر طالبانیسم»، سال پنجم شماره اول، بهار و زمستان.

    ج- پایان‌نامه‌ها

    1. اربابی، محمد، 1393، «تفکرات سلفی‌گری در استان کردستان و تأثیر آن بر امنیت ملی ج.ا.ا»، دانشگاه جامع امام حسین (ع).
    2. جهانی، محمد، 1390، «اقلیت‌گرایی مذهبی در بلوچستان و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، دانشگاه جامع امام حسین (ع).
    3. سیدنژاد، سید باقر، 1393، «سلفی‌گری در عراق و تأثیر آن بر ایران»، دانشگاه جامع امام حسین (ع).
    4. صباغی گراغانی، حسین، 1394، «فعالیت‌های جریان جماعت تبلیغی و تأثیر آن بر امنیت نرم ج.ا.ا: مطالعه موردی (استان خراسان جنوبی)»، دانشگاه جامع امام حسین (ع).
    5. عابدینی، رسول، 1398، «راهبردهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با جریان‌های سلفی تکفیری شمال غرب»، دانشگاه جامع امام حسین (ع).

    د- سایت‌های خبری تحلیلی

    1. ابن تیمیه، سایت باشگاه اندیشه (1392)، http: www.bashgah.net
    2. گزارش ویژه «ابن تیمیه»، سایت مشرق سال 92، mashreghnews.ir