وصیت شهدا

بررسی تحلیلی مهمترین عوامل پیروزی دفاع مقدس در مقایسه با جنگ دوم ایران و روسیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشکده علوم انسانی، دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (ع)، تهران، ایران.

2 مربی دانشکده علوم انسانی، دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین(ع)؛ تهران، ایران؛ mhs019rey@gmail.com

چکیده

سرزمین جمهوری اسلامی ایران به دلیل موقعیت استراتژیکی خود همیشه مورد طمع کشورهای قدرتمند قرارگرفته است. این امر در طول تاریخ به شکل های، مختلف صورت پذیرفته است. متأسفانه هر کدام از آنها با تجزیه قسمتی از خاک ایران همراه بوده و ننگی را بر پیشانی تاریخ این ملت نشانده است. اگر چه در اکثر جنگهای گذشته مردم با همراهی علما و صدور حکم جهاد با جان و دل از کشور دفاع کردند اما در نهایت قسمتی از خاک وطن به دست بیگانه افتاد. در آخرین طمع کاران به خاک ج.ا.ا، به این کشور برای جدا کردن خوزستان از ایران اسلامی، دفاع بی نظیر مردم ایران اسلامی به فرماندهی حضرت امام (ره) در طول هشت سال جنگ تحمیلی، به رغم همه مشکلات و ناملایمات، انقلاب نوپای اسلامی را بیمه و بسیاری از حقوق مسلّم ایران را تأمین نمود. هم چنین این مقاومت ضمن تضمین استقلال و تمامیت ارضی کشور به مظلومان و مستضعفان جهان درس مقاومت در مقابل استکبار جهانی را داد.
این پژوهش با بررسی مهمترین عوامل پیروزی دفاع مقدس در مقایسه با جنگ دوم ایران و روسیه، در پی یافتن پاسخ به این سوال است که مهمترین عوامل پیروزی دفاع مقدس در مقایسه با جنگ دوم ایران و روسیه، کدام­اند؟ برای این منظور پژوهش حاضر به شیوه ای علمی و با بهره گیری از نقطه نظر کارشناسان و خبرگان این حوزه و با تحلیل منابع گردآوری شده صورت گرفته است.
برای پاسخ به سوال تحقیق، ابتدا جنگ دوم ایران و روسیه و دفاع مقدس مورد بررسی قرار گرفت، سپس مهمترین عوامل شکست در جنگ ایران و روسیه و پیروزی در دفاع مقدس ارزیابی شد. در پایان کلیه عوامل پیروزی در دفاع مقدس به روش دلفی مورد تجزیه و تحلیل  قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان می دهد که توکل به خدا به جای اتکاء به ابرقدرتها، رهبری و فرماندهی حضرت امام (ره) خود باوری مردم ایران به عنوان مهمترین عوامل پیروزی در دفاع مقدس به شمار می آیند. همچنین یافته ها نشان می دهد  که استکبار جهانی در مقطع کنونی برای عدم تهاجم، سخت از توکل به خدا، رهبری و فرماندهی امام خامنه ای و خود باوری مردم به شدت وحشت و هراس دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analytical study of the most important factors in the victory of the Sacred Defense in comparison with the Second Iran-Russia War

نویسندگان [English]

  • Mehdi Ramezani 1
  • Mohammad Hafezisefat 2
1 Member of Faculty of Human Sciences, Imam Hossein University of Officer Training and Guard Training, Tehran, Iran.
2 Instructor of Faculty of Human Sciences, Imam Hossein (AS) Officer Training and Guards University; Tehran Iran; mhs019rey@gmail.com
چکیده [English]

The land of the Islamic Republic of Iran has always been coveted by powerful countries due to its strategic location which has happened in different ways throughout history. Unfortunately, each of this has been associated with the disintegration of a part of Iran and has put shame on the forehead of this nation's history. Although in most of the past wars, the people defended the country wholeheartedly by accompanying of the Ulema (the clergy group) and the issuance of the ruling of jihad, but in the end, a part of the homeland fell into the hands of foreigners. In the latest one to separate Khuzestan province from Islamic Iran, the unique defense of the people of Islamic Iran under the command of Imam Khomeini (as), during the eight years of the imposed war, despite all the problems and hardships, it insured the new-born Islamic Revolution and secured many of Iran's indisputable rights. Also, this resistance, while guaranteeing the independence and territorial integrity of the country, taught the oppressed and oppressed people of the world the lesson of resistance against global arrogance.
 This study examines the most important factors in the victory of the Sacred Defense in comparison with the Second Iran-Russia War, and seeks to answer the question: What are the most important factors in the victory of the Sacred Defense in comparison with the Second Iran-Russia War? For this purpose, the present study has been done in a scientific way by using the view point of experts in this field and analyzing the collected resources.
 To answer the research question, first the second Iran-Russia war and the sacred defense were examined, then the most important factors of defeat in the Iran-Russia war and victory in the sacred defense were evaluated. In the end, all the factors of victory in the sacred defense were analyzed by Delphi method. Findings show that trust in God instead of relying on superpowers, leadership and command of Imam Khomeini (as) and self-confidence of the Iranian people are the most important factors for victory in the sacred defense. The findings also show that the global arrogance at the present time is terrified to attack against Islamic Republic of Iran because of trusting God, the leadership and command of Imam Khamenei and the self-confidence of Iranian people

کلیدواژه‌ها [English]

  • Victory
  • Sacred Defense
  • Second Iran-Russia War
  1. اجلالی، فرزام (1373). بنیان حکومت قاجار: نظام سیاسی ایلی و دیوانسالاری مدرن، تهران: نشرنی.
  2. افشار یزدی، محمود (1358). سیاست اروپا در ایران؛ ترجمه سید ضیاءالدین دهشیری، تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار یزدی.
  3. امین ریاحی، محمد (1378). تاریخ خوی، تهران: طرح نو.
  4. امینی، علیرضا؛ حبیب‌الله ابوالحسن شیرازی (1382). تحولات سیاسی اجتماعی ایران از قاجار تا رضاشاه (1290 ه ـ ق- 1320 ه ـ ش)، تهران: نشر قوس.
  5. انصاری، میرزا مسعود (1349). سفرنامه خسرو میرزا به پترزبورگ، به تصحیح فرهاد میرزا معتمدالدوله، تهران: کتابخانه مستوفی.
  6. آهنگران، امیر (1388). علل ناکامی فتحعلی‌شاه قاجار در جنگ‌های ایران و روس: (نبردهای قفقازیه)، مجله علوم سیاسی، تاریخ روابط خارجی، شماره 41.
  7. بامداد، مهدی (1371)، شرح‏حال رجال ایران، جلد 6، تهران: زوار.
  8. بسطامى، رضا (1381). نقش سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در جنگ ایران و عراق، فصلنامه نگین، سال اول، شماره ۳.
  9. بشارتی، علی‌محمد (1381). علل وقوع جنگ تحمیلی و عدم پذیرش آتش‌بس، حضور، شماره 42.
  10. بنی سلیمی، صادق (1382). براندازی با پروژه جنگ تحمیلی، پگاه حوزه، شماره 104.
  11. بی‌نا. (1388). آیا می‌شد از وقوع جنگ جلوگیری کرد؟ امتداد، شماره 44.
  12. پارسا دوست، منوچهر (1365). زمینه‌های تاریخی اختلاف ایران و عراق، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  13. پژوهشکده علوم دفاعی دانشگاه امام حسین (ع) (1376). مجله سیاست دفاعی، سال پنجم، شماره 3.
  14. پناهی سمنانی. (1376). قائم‌مقام فراهانی، چهره درخشان ادب و سیاست، تهران: نشر ندا.
  15. جعفری ولدانی، اصغر (1367). اختلافات مرزی ایران و عراق، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
  16. حائری، سارا (1381). بسترهای پذیرش قطع‌نامه 598، شمیم یاس، پیش‌شماره 13.
  17. حسینى، جمال (1379). حملات تهران علیه مخالفان در عراق،. نگاه، سال اول شماره ۳.
  18. حیدری، اصغر (1381). طوفان در آذربایجان، تبریز: احرار.
  19. درودیان، محمد (1377). خونین‌شهر تا خرمشهر، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران.
  20. درودیان، محمد (1376). سیری در جنگ ایران و عراق از آغاز تا پایان، تهران: مرکز تحقیقات و مطالعات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
  21. درودیان، محمد (1372). از خونین‌شهر تا خرمشهر، تهران: چاپ اول، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ.
  22. درودیان، محمد (1376). آغاز تا پایان، تهران: چاپ اول، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ.
  23. درودیان، محمد (1378). جنگ؛ بازیابی ثبات، تهران: چاپ اول، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ.
  24. درودیان، محمد (1379). پایان جنگ، بررسى و تحلیل رویدادهاى سیاسى ـ نظامى جنگ از عملیات والفجر ۱۰ تا اشغال کویت، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ.
  25. درودیان، محمد (1381). آغاز تا پایان، بررسى وقایع سیاسى نظامى جنگ از زمینه‌سازی تهاجم عراق تا آتش‌بس، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ.
  26. دنبلی، عبدالرزاق (1383). مآثر سلطانیه، تصحیح: غلامحسین زرگری‌نژاد، تهران: روزنامه ایران.
  27. دولتشاهی، بابک (1387). پایانی بر سایه تلخ سکوت، امید انقلاب، شماره 396.
  28. ذاکری، علی‌اکبر (1380). نراقی در جنگ ایران و روس، حوزه، شماره 107 و 108.
  29. زکی، حفیظ الله (1380). سالروز پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت، گلبرگ، شماره 31.
  30. سپهر، میرزا محمدتقی (1337). ناسخ التواریخ، دوره کامل قاجاریه، تصحیح‏ جهانگیر قائم‌مقامی. تهران: امیرکبیر.
  31. سخنرانی امام (ره) در تاریخ 1/6/1362.
  32. سخنرانی امام (ره) در تاریخ 29/4/1367.
  33. شمسایی، فرزانه (1390). یک تراژدی مداوم، ویژه‌نامه روزنامه جام جم، شماره 73.
  34. شمیم، علی‌اصغر (1384). ایران در دوره‌ سلطنت قاجار، تهران: مدبّر.
  35. صحیفه امام، (1378). مجموعه آثار امام خمینی، جلد 13، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  36. صحیفه امام، (1378). مجموعه آثار امام خمینی، جلد 15، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  37. صحیفه امام، (1378). مجموعه آثار امام خمینی، جلد 16، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  38. صحیفه امام، (1378). مجموعه آثار امام خمینی، جلد 21، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  39. طباطبایی، غلامرضا (1373). معاهدات و قراردادهای تاریخی در دوره قاجاریه، تهران
  40. عبدالله یف، فتح‌الله (1356). گوشه‏ای از مناسبات روسیه و ایران و سیاست انگلستان در ایران؛ ترجمه غلامحسین متین، تهران: چاپ آفتاب.
  41. قائم‌مقامی، جهانگیر (1353). مسئله غرامات ایران و روسیه، بررسی‌های تاریخی، شماره 354.
  42. قاضی‌ها، فاطمه (1379). نگاهی بر پیامد جنگ‌های ایران و روس، گنجینه اسناد، شماره 39 و 40.
  43. کمالی، فرزاد (1386). جنگ‌های ایران و روس از نگاهی دیگر، مجله ایران شمالی، ش 8 و 9.
  44. الگار، حامد (1356). دین و دولت در ایران؛ ترجمه‌ ابوالقاسم سرّی، تهران: توس.
  45. لدین، مایکل و ویلیام لوئیس (1362). هزیمت یا شکست رسوایی آمریکا؛ ترجمه احمد سمیعی، نشر ناشر.
  46. محمدی، علیرضا (1385). چه عواملی باعث شد که امام (ره) قطعنامه 598 را قبول کند؟ پرسمان، شماره 46.
  47. میرسنجری، میرمهرداد (1389). تجزیه‌ی گام به گام سرزمین‌های ایران در دوران قاجاریه و پهلوی، تهران: تابناک.
  48. نفیسی، سعید (1376). تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران در دوره‌ معاصر، جلد 2، تهران: بنیاد.
  49. هدایت، رضا قلی خان (1380). روضة الصفای ناصری، زندیه و قاجاریه جلد نهم، تصحیح‏ جمشید کیانفر، تهران: اساطیر.
  50. هدایتی، ابوالفضل (1383). رهبری امام (ره) در دوران دفاع مقدس، حضور، شماره 50.
  51. هوشنگ مهدوی، عبدالرضا (1364). تاریخ روابط خارجی ایران از ابتدای دوره صفویه‏ تا پایان جنگ دوم جهانی، تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر.
  52. وثوق، عباس (1358). عبرت نامه روشندلان، تهران: بی‏جا.
  53. ورجاوند، پرویز (1378). ایران و قفقاز، تهران: نشر قطره.
  54. وزارت امور خارجه ایران (1361). تحلیلی بر جنگ تحمیلی عراق بر ایران، تهران: وزارت امور خارجه.
  55. وقایع‌نگار، میرزا محمدصادق (1369). آهنگ سروش، تهران: مصحح.