وصیت شهدا

نشانه‌های شکل‌گیری مدیریت جهادی در دفاع مقدس؛ مطالعه موردی عملیات ثامن الائمه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی، کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد واحد نجف آباد، نجف آباد، ایران؛ rasoul.msc.iaun@gmail.com

2 استادیار مدیریت راهبردی، دانشکده مطالعات بین الملل، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.

چکیده

عدم آمادگی نیروهای کشوری و لشکری و خیانت‌های عمدی و غیر عمدی برخی از مسئولان و دست‌اندرکاران کشور در ابتدای جنگ تحمیلی، باعث از دست رفتن برخی از شهرهای مرزی و مناطق مهم و راهبردی در سه محور شمال‌غرب، غرب و جنوب کشور گردید. این امر خسارات مادی و معنوی  بسیاری را بر بدنه ارتش و مردم وارد کرد و با ایجاد جو «ما نمی‌توانیم جنگ را اداره کنیم»، کشور را به سمت مذاکره و مصالحه کشاند. اما برکناری بنی‌صدر و اتکا به نیروهای ارتش، سپاه و بسیج باعث تغییر در مدیریت جنگ شد و با انجام عملیات ثامن الائمه(ع) عمده شهرها و مناطق اشغالی در کمتر از  9 ماه به آغوش ج.ا.ا بازگشت. تحقیق حاضر در نظر دارد مهترین ویژگی و مشخصات این عملیات را که باعث استمرار موفقیت های بعدی گردید، شناسایی نماید.
این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی است و روش آن توصیفی – تحلیلی می باشد. تلاش شده است تا اطلاعات مورد نیاز، با استفاده از روش کتابخانه ای و مراجعه به اسناد و مدارک موجود و مصاحبه با افراد خبره ،گردآوری شده و مورد تجزیه و تحلیل قرارگیرد. یافته های پژوهش نشان می دهد که پس از شکل­گیری مدیریت جهادی در دوران دفاع مقدس و انجام عملیات ثامن الائمه(ع) در مهرماه سال 1360، رویکردها، راهبردها، تاکتیک‌ها و تکنیک‌ها تغییر یافت و باعث شد ادامه جنگ با این الگوها پیش رود و موفقیت و واژه­ی «ما می‌توانیم» را برای ملت و کشور به ارمغان آورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Signs of the Formation of Jihadi Management in the Sacred Defense; Case Study of Samen-ol-Aimmeh Operation

نویسندگان [English]

  • Rasoul Hamzehpour Asadi 1
  • Abdullah Mobini Dehkordi 2
1 Instructor, Master of Mechanical Engineering, Technical and Engineering Faculty, Najaf Abad Azad University, Najaf Abad, Iran; rasoul.msc.iaun@gmail.com
2 Assistant Professor of Strategic Management, Faculty of International Studies, Imam Hossein University (AS), Tehran, Iran.
چکیده [English]

The unpreparedness of the state and military forces and the intentional and unintentional treacherous of some officials and operatives at the beginning of the imposed war caused the loss of some border cities and important and strategic areas in the three axes of northwest, west and south of the country. This caused a lot of material and moral damage to the body of the army and the people, and by creating an atmosphere of "we can’t manage the war", it led the country to negotiation and compromise. However, the removal of Bani Sadr and the reliance on the forces of the army, the IRGC and the Basij changed the management of the war, and with Operation Samen-ol-Aimmeh (AS), the major cities and occupied areas returned to the Islamic Republic in less than 9 months. The present study intends to identify the most important features and characteristics of this operation that led to the continuation of subsequent successes.
This research is applied in terms of purpose and its method is descriptive-analytical. Efforts have been made to collect and analyze the required information, using the library method and referring to existing documents and interviews with experts. Findings show that after the formation of jihadi management during the sacred defense and the operation of Samen-ol-Aimmeh (AS) in September 1981, approaches, strategies, tactics and techniques changed and continued the war with these patterns. And bring success and the word "we can" to the nation and country

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sacred Defense
  • Jihadi Management
  • Operation of Samen-ol-Aimmeh (AS)
1- مرادپیری، هادی، شربتی، مجتبی (1391). آشنایی با علوم و معارف دفاع مقدس، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت)، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی و پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس.
2- محسن رضایی، تجزیه‌وتحلیل جنگ ایران و عراق، دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه، دوره عالی جنگ
3- مصاحبه آیت‌الله خامنه‌ای با مجله پیام انقلاب، 1366، مجموعه مصاحبه‌های سال 1361 و 1362، انتشارات سروش، 16/6/1362
4- درودیان، محمد (1382). جنگ؛ بازیابی ثبات، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ
5- درودیان، محمد (1392). آغاز تا پایان؛ سالنامه تحلیلی، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ
6- صحیفه امام (1374). مجموعه آثار امام خمینی (ره) جلد 14، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)
7- نمکی، علیرضا (1387). نیروی هوایی در دفاع مقدس، نشر ایران سبز
8- شیرعلی نیا، جعفر، زاهدی، سعید (1388). سربازان امام؛ روایت اهواز، سازمان حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس سپاه و بسیج
9- نجف‌پور، مجید (1388). از جنوب لبنان تا جنوب ایران، خاطرات سردار سرلشکر دکتر سید یحیی (رحیم) صفوی، مرکز اسناد انقلاب اسلامی
10- بنی لوحی، سید علی، مرادپیری، هادی (1387). نبردهای شرق کارون به روایت فرماندهان، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ
11- غلامعلی رشید، شرایط و ضرورت‌های تولد و رشد و تثبیت نقش سپاه در جنگ، 25/6/1375
12- جاودانی، ابوالقاسم، سروری، روح‌الله (1391). عملیات ثامن‌الائمه، ارتش جمهوری اسلامی ایران، سازمان عقیدتی سیاسی، دفتر سیاسی
13- شیرعلی نیا، جعفر، زاهدی، سعید (1388). پایان محاصره؛ روایت آبادان، سازمان حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس سپاه و بسیج
14- کاظمی، اصغر (1391). خرمشهر در اسناد ارتش عراق، حوزه هنری
15- حسینی، سید یعقوب، جوادی پور، محمود (1373). ارتش جمهوری اسلامی ایران در هشت سال دفاع مقدس؛ جلد سوم: اشغال خرمشهر و شکستن حصر آبادان، سازمان عقیدتی و سیاسی ارتش
16- عابدی، اکبر (1398). دفاع مقدس در یک نگاه، مرکز مطالعات، تدوین و انتقال تجارب رزمی دفاع مقدس دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (ع).
17- معین وزیری، نصرالله (1386). تحلیلی بر وقایع صحنه عملیات خوزستان در سال اول جنگ، سازمان حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس، معاونت فرهنگی و هنری ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران
18- مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ (1382). عملیات الی بیت‌المقدس، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
19- سلطانی، محمدرضا (1393). مدیریت جهادی، چالش­ها و الزامات، دو فصلنامه علمی – پژوهشی مدیریت اسلامی، سال 22، شماره 2، پاییز و زمستان 1393
20- کوشکی، امین (1393). مدیریت جهادی چیست؟ (با تأکید بر منظومه فکری مقام معظم رهبری)، سایت خبری سلام سربدار، پایگاه خبری تحلیل شهرستان سبزوار، بخش سیاست، کد مطلب: 7097
21- پورصادق، ناصر، ذاکری قزاآنی، زهرا (1394). بررسی تأثیر مدیریت جهادی بر اثربخشی سازمان در سه بعد رهبر، پیرو و زمینه، فصلنامه پژوهش­های مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسین (ع)، سال هفتم، شماره 22، زمستان 94