تبیین الگوی منازعات ژئوپلیتیکی در منطقه خلیج فارس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای جغرافیای سیاسی، گروه آموزشی جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران؛ majid.dehghanian@modares.ac.ir.

2 استاد جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران؛ hafezn_m@modares.ac.ir.

3 کارشناسی ارشد مدیریت امور دفاعی، گروه آموزشی زمینی، دانشکده دافوس، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران؛ mo.deh3225@gmail.com

چکیده

منازعه اساساً وضعیتی است که در آن واحدها و بازیگران سیاسی به منظور بسط قدرت خود و دستیابی به اهداف ژئوپلیتیک مطلوب خویش، سعی در به حاشیه راندن رقیب و ایجاد چالش برای آن دارند. منطقه ژئوپلیتیک خلیج‌فارس به‌واسطه عوامل مختلفی همچون موقعیت جغرافیایی و ارتباطی خود، کانون ظهور دین اسلام، برخورداری از منابع سرشار انرژی، نقش و حضور قدرت­های فرا منطقه‌ای و... از موقعیت استراتژیک در صحنه سیاست­های جهانی برخوردار است. در منطقه مذکور به‌واسطه عواملی چند، میان واحدهای سیاسی تشکیل‌دهنده آن تعارض منافع و طبعاً منازعات گوناگونی صورت پذیرفته است. در این راستا پرسش پژوهش حاضر این است که الگوی منازعات ژئوپلیتیک در منطقه خلیج‌فارس چیست؟ بر این مبنا، این پژوهش با روشی توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر داده­های کتابخانه­ای، تلاش کرده است به دنبال بررسی چرایی منازعات حادث شده در این منطقه باشد. یافته‌های تحقیق هویدای آن است که این منازعات ریشه در عواملی همچون اختلافات مرزی، حضور قدرت‌های فرا منطقه‌ای، تفاوت در ساختار حکومت­های منطقه، تنش­های مذهبی و قومی و مسابقه تسلیحاتی دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explaining the pattern of geopolitical conflicts in the Persian Gulf region

نویسندگان [English]

  • Majid Dehghanian 1
  • Mohammad Reza Hafez Nia 2
  • Mohsen Dehghani 3
1 Ph.D. student of Political Geography, Department of Political Geography, Faculty of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran; majid.dehghanian@modares.ac.ir.
2 Professor of Political Geography, Department of Political Geography, Faculty of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran; hafezn_m@modares.ac.ir.
3 Master of Defense Affairs Management Earth Education Department, Dafos College, Imam Hossein University (AS), Tehran, Iran; mo.deh3225@gmail.com
چکیده [English]

1Conflict is basically a situation in which political units and actors try to marginalize the rival and challenge it in order to expand their power and achieve their desired geopolitical goals. The geopolitical region of the Persian Gulf has a strategic position in the world politics scene due to various factors such as its geographic and communication location, the center of the emergence of Islam, the possession of rich energy resources, the role and presence of meta-regional powers, etc. In this region, due to several factors, there have been conflict of interests and naturally various conflicts among the political units that make it up. In this regard, the question of the current research is: What is the pattern of geopolitical conflicts in the Persian Gulf region? Based on this, this research, with a descriptive-analytical method and based on library data, has tried to investigate why the conflicts occurred in this region. The findings of the research show that these conflicts are rooted in factors such as border disputes, the presence of meta-regional powers, differences in the structure of regional governments, religious, ethnic and racial tensions and the race of armament

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geopolitics
  • Persian Gulf
  • geopolitical conflict
  • geopolitical challenge