تأثیرسنجی امنیتی حضور داعش در افغانستان بر جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت امور دفاعی، گروه آموزشی دیپلماسی دفاعی، دانشکده مطالعات بین الملل، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران؛ aslizadehamir@gmail.com.

2 پژوهشگر گروه آموزشی دفاع مقدس، مرکز مطالعات دفاع مقدس و نبردهای معاصر، دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (ع)، تهران، ایران؛ m.radmehr1362@gmail.com

3 عضو هیئت علمی گروه تاکتیک و عملیات، دانشکده تربیت جهادی، دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (ع)، تهران، ایران.

چکیده

 گروه تروریستی ـ تکفیری «داعش» به عنوان شاخه‌ای از جریان القاعده، یکی از رادیکال‌ترین گروه‌های افراط‌گرا در منطقه غرب آسیا می‌باشد که در اواسط سال 2013م اعلام موجودیت کرد و توانست به سرعت بر بخش‌های قابل‌توجهی از خاک دو کشور مهم سوریه و عراق سیطره پیدا کند. سرانجام سیطره سرزمینی این «توده سرطانی و مهلک» در اواخر سال 2017م با آزادسازی شهر بوکمال در سوریه پایان پذیرفت. به دنبال شکست داعش در سرزمین‌های عربی، افغانستان به عنوان یکی از مستعدترین کشورها برای حضور تروریست­های داعش، مورد توجه قرار گرفت. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی می‌کوشد تا به این سؤال اساسی پاسخ دهد که اساساً عوامل مؤثر بر قدرت‌یابی داعش در افغانستان و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران چیست؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که «موقعیت ژئوپلیتیک افغانستان»، «زمینه‌های اقتصادی»، «شکاف‌های قومی و مذهبی»، «ضعف ساختاری و حاکمیت مرکزی»، «تأمین منافع عربستان سعودی به عنوان حامی داعش»، «جنگ نیابتی آمریکا علیه ایران» از جمله مهم‌ترین عوامل حضور داعش در افغانستان و «ضدیت داعش با تشیع»، «تهدید امنیتی مرزهای شرقی ایران»، «توسعه نفوذ عربستان سعودی»، «پیاده‌سازی الگوی عراقی ـ سوری در شرق ایران» و ... از مهم‌ترین تأثیرات حضور داعش در افغانستان بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessing the security impact of the presence of ISIS in Afghanistan on the Islamic Republic of Iran

نویسندگان [English]

  • Bahram Aslهzadeh 1
  • Mohsen Radmehr 2
  • Ali Ismailzadeh 3
1 Master's student in Defense Affairs Management, Department of Defense Diplomacy, Faculty of International Studies, Imam Hossein University (AS), Tehran, Iran; aslizadehamir@gmail.com.
2 Researcher of Holy Defense Educational Department, Holy Defense Studies Center and Contemporary Battles, Imam Hossein University of Officer Training and Guard Training, Tehran, Iran; m.radmehr1362@gmail.com
3 Faculty member of Tactics and Operations Department, Faculty of Jihadi Training, Imam Hossein University of Officers and Guard Training, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The Takfiri terrorist group "ISIS" as a branch of Al-Qaeda is one of the most radical extremist groups in the West Asia region, which announced its existence in the middle of 2013 and was quickly able to control significant parts of the territory of two important countries, Syria and Iraq. Finally, the territorial control of this "cancerous and deadly mass" ended in late 2017 with the liberation of the city of Bokmal in Syria. Following the defeat of ISIS in Arab lands, Afghanistan was considered as one of the most susceptible countries for the presence of ISIS terrorists. This research with a descriptive-analytical method tries to answer this basic question: What are the main factors influencing the rise of ISIS in Afghanistan and what are its effect on the national security of the Islamic Republic of Iran?  The findings of the research show that "Afghanistan's geopolitical situation", "Economic fields", "Ethnic and religious divides", "Structural weakness and central governance", "Saudi Arabia's interests as a supporter of ISIS", "American's proxy war against Iran" are the most important factors of the presence of ISIS in Afghanistan and also "fighting ISIS with Shiism", "the security threat of Iran's eastern borders", "the expansion of the influence of Saudi Arabia", "the implementation of the Iraqi-Syrian model in the east of Iran" are the most important effects of the presence of ISIS in  Afghanistan on the national security of the Islamic Republic of Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • ISIS
  • Afghanistan
  • National Security
  • Islamic Republic of Iran