نگرشی بر عملیات فتح المبین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه جامع امام حسین(ع)

چکیده

 این مقاله با استفاده از اسناد و مدارک و کتابهای موجود، عملیات فتح المبین را بررسی و تجزیه و تحلیل نموده و با خط کش و معیار اصول و قواعد اساسی رزم مورد قبول صاحب نظران نظامی، حقیقت عملیات فتح المبین را تا حد امکان کشف و ارائه می نماید. عملیات ارتش عراق در تنگه چذابه در 17 بهمن 1360 با هدف پیش­گیری یا تأخیر در اجرای عملیات آینده ایران و تک مختل کننده آن در غرب شوش و رقابیه در 28 و 29 اسفد 1360 با هدف بر هم زدن سازمان و انهدام بخشی از نیروهای ایران جهت به تأخیر انداختن دوباره عملیات، نتوانست مانع از اجرای عملیات گشته ولی تا حدودی توانست تاخیر در اجرای عملیات را ایجاد نموده و تلفات و خساراتی به یگانهای سپاه اسلام وارد کند.
عراق به استناد دلائل محکم تقریباً کل عملیات فتح المبین را بغیر از منطقه قرارگاه قدس(عین خوش) کشف کرده و آمادگی کامل جهت مقابله با رزمندگان اسلام را داشت.
قرارگاه مرکزی کربلا با چهار قرارگاه مشترک تابع، شبانه و توأم با غافلگیری تک نموده و ارتفاعات عین خوش، تینه، برقازه، رقابیه و میشداغ را تامین می نماید. قرارگاه قدس بعنوان تلاش اصلی در محور عین خوش، قرارگاه نصر در محور غرب پل نادری، قرارگاه فجر در محور شوش و قرارگاه فتح در محور رقابیه تک می نمایند.
این عملیات به تمام اهداف طرحریزی شده خود رسید و 2400 کیلومتر مربع از حساسترین مناطق خوزستان به دست رزمندگان اسلام آزاد شده و بیش از 25 هزار نفر کشته و زخمی و بیش از 16 هزار نفر به اسارت رزمندگان اسلام درآمدند. شور و نشاط جوانی و جسارت در خط شکنی بچه­های سپاه و بسیج و پختگی و امکانات پشتیبانی رزم و پشتیبانی خدمات رزم در ارتش، عملیات فتح المبین را قرین موفقیت نمود.
جسارت در طرحریزی و اجرای عملیات فتح المبین، بدون توجه به آیین رزم مرسوم و ابداع یک شیوه و سبک جدید در طرحریزی و اجرای عملیات، باعث غافلگیری دشمن شده و اجرای تاکتیکهای پیچیده رزم شبانه، تک از سمت غیر قابل انتظار دشمن، تغییر و انعطاف در طرحریزی و اجرای عملیات بنا به ضرورت ناحیه رزم، اسرار نیروها و فرماندهان به پیروزی و استفاده مناسب و به موقع از نقاط ضعف و آسیب­پذیزی­های دشمن، از علل و عوامل اصلی پیروزی در عملیات فتح المبین بوده­اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A perspective on the Fatah al-Mubin operation

نویسنده [English]

  • Hassan Bayat
Assistant Professor of Imam Hussein University
چکیده [English]

This article examines and analyzes the Fatah al-Mubin operation using the available documents and books, and discovers and presents the truth of the Fatah al-Mubin operation as much as possible by drawing the line and criteria of the basic principles and rules of war accepted by military experts. Iraqi Army operation in the Chazzabeh Strait on February 6, 1981 with the aim of preventing or delaying the future operation of Iranian and its disruptive operations in western Shush and Reqabiyah on March 19 and 20, 1981 with the aim of disrupting the organization and destroying part of the Iranian forces to delay the operation could not prevent the operation. However, to some extent, it was able to delay the implementation of the operation and inflict casualties and damages on the units of the Islamic Revolutionary Guard Corps.
Iraq, for secure reasons, had discovered almost the entire Fatah al-Mubin operation except in the area of ​​the Quds base (Aynkhosh) and was fully prepared to confront the Islamic fighters.
The central camp of Karbala, with its four joint bases, subordinated, with surprise, provided the heights of Aynkhosh, Tineh, Barqazeh, Reqabiyah and Mishdagh. The Quds base as the main effort in the Eynkhosh axis, the Nasr base in the west axis of the Naderi Bridge, the Fajr base in the Shush axis, and the Fatah base in the Reqabiyah axis had attacted.
This operation achieved all its planned goals and 2400 square kilometers of the most sensitive areas of Khuzestan were liberated by Islamic fighters and more than 25 thousand Iraqi forces were killed and wounded and more than 16 thousand of them were captured by Islamic fighters. The enthusiasm of the youth and the courage in breaking the line by the IRGC and Basij Forces and their maturity and also the facilities of combat support and support of combat services of the army, made the operation of Fatah al-Mubin successful.
The audacity in planning and carrying out operation Fath al-Mubin, regardless of the conventional martial art and the invention of a new method and style in planning and conducting operations, caused the surprises enemy. So, implements of sophisticated night battle tactics, attacks from the unexpected side of the enemy, change and flexibility in planning and implementation of operations according to the necessity of the battle zone, insistence of the forces and commanders on the victory and the proper and timely use of the enemy's weaknesses and vulnerabilities have been the main causes and factors of victory in Fatah al-Mubin operation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fatah al-Mubin Operation
  • Joint Operation
  • Analysis
1- بیات، حسن، پاورپونت تجزیه و تحلیل مبانی دفاع مقدس، 1399، تهران، دافوس سپاه.
2- بیات، حسن، تجربیات دفاع مقدس و تدریس چندین ساله مبانی دفاع مقدس در دانشگاههای مختلف.
3- حبیبی، ابوالقاسم، دزفول، شوش و اندیمشک در جنگ، 1384، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه.
4- درودیان، محمد، جنگ؛ بازیابی ثبات، 1378، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه.
5- علایی، حسین، تاریخ تحلیلی جنگ ایران و عراق، جلد اول، 1395، تهران، انتشارات مرز و بوم.
6- غلامپور، احمد، تاریخ شفاهی دفاع مقدس، 1398، تهران، مرکز اسناد دفاع مقدس سپاه.
7- معین وزیری، نصرت الله، نگرشی علمی به عملیات فتح المبین، 1387، تهران، سازمان حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس ارتش.
8- موسوی قویدل، سید علی اکبر، عملیات فتح المبین، 1386، تهران، انتشارات ایران سبز.
توضیح: مطالعه و برداشت آزاد از منابع بالا صورت گرفته است.