عملیات فتح المبین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه جامع امام حسین(ع)

چکیده

 این مقاله با استفاده از اسناد و مدارک و کتابهای موجود، عملیات فتح المبین را بررسی و تجزیه و تحلیل نموده و با خط کش و معیار اصول و قواعد اساسی رزم مورد قبول صاحب نظران نظامی، حقیقت عملیات فتح المبین را تا حد امکان کشف و ارائه می نماید. عملیات ارتش عراق در تنگه چذابه در 17 بهمن 1360 با هدف پیش­گیری یا تأخیر در اجرای عملیات آینده ایران و تک مختل کننده آن در غرب شوش و رقابیه در 28 و 29 اسفد 1360 با هدف بر هم زدن سازمان و انهدام بخشی از نیروهای ایران جهت به تأخیر انداختن دوباره عملیات، نتوانست مانع از اجرای عملیات گشته ولی تا حدودی توانست تاخیر در اجرای عملیات را ایجاد نموده و تلفات و خساراتی به یگانهای سپاه اسلام وارد کند.
عراق به استناد دلائل محکم تقریباً کل عملیات فتح المبین را بغیر از منطقه قرارگاه قدس(عین خوش) کشف کرده و آمادگی کامل جهت مقابله با رزمندگان اسلام را داشت.
قرارگاه مرکزی کربلا با چهار قرارگاه مشترک تابع، شبانه و توأم با غافلگیری تک نموده و ارتفاعات عین خوش، تینه، برقازه، رقابیه و میشداغ را تامین می نماید. قرارگاه قدس بعنوان تلاش اصلی در محور عین خوش، قرارگاه نصر در محور غرب پل نادری، قرارگاه فجر در محور شوش و قرارگاه فتح در محور رقابیه تک می نمایند.
این عملیات به تمام اهداف طرحریزی شده خود رسید و 2400 کیلومتر مربع از حساسترین مناطق خوزستان به دست رزمندگان اسلام آزاد شده و بیش از 25 هزار نفر کشته و زخمی و بیش از 16 هزار نفر به اسارت رزمندگان اسلام درآمدند. شور و نشاط جوانی و جسارت در خط شکنی بچه­های سپاه و بسیج و پختگی و امکانات پشتیبانی رزم و پشتیبانی خدمات رزم در ارتش، عملیات فتح المبین را قرین موفقیت نمود.
جسارت در طرحریزی و اجرای عملیات فتح المبین، بدون توجه به آیین رزم مرسوم و ابداع یک شیوه و سبک جدید در طرحریزی و اجرای عملیات، باعث غافلگیری دشمن شده و اجرای تاکتیکهای پیچیده رزم شبانه، تک از سمت غیر قابل انتظار دشمن، تغییر و انعطاف در طرحریزی و اجرای عملیات بنا به ضرورت ناحیه رزم، اسرار نیروها و فرماندهان به پیروزی و استفاده مناسب و به موقع از نقاط ضعف و آسیب­پذیزی­های دشمن، از علل و عوامل اصلی پیروزی در عملیات فتح المبین بوده­اند.

عنوان مقاله [English]

عملیات فتح المبین

نویسنده [English]

  • Hassan Bayat
1- بیات، حسن، پاورپونت تجزیه و تحلیل مبانی دفاع مقدس، 1399، تهران، دافوس سپاه.
2- بیات، حسن، تجربیات دفاع مقدس و تدریس چندین ساله مبانی دفاع مقدس در دانشگاههای مختلف.
3- حبیبی، ابوالقاسم، دزفول، شوش و اندیمشک در جنگ، 1384، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه.
4- درودیان، محمد، جنگ؛ بازیابی ثبات، 1378، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه.
5- علایی، حسین، تاریخ تحلیلی جنگ ایران و عراق، جلد اول، 1395، تهران، انتشارات مرز و بوم.
6- غلامپور، احمد، تاریخ شفاهی دفاع مقدس، 1398، تهران، مرکز اسناد دفاع مقدس سپاه.
7- معین وزیری، نصرت الله، نگرشی علمی به عملیات فتح المبین، 1387، تهران، سازمان حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس ارتش.
8- موسوی قویدل، سید علی اکبر، عملیات فتح المبین، 1386، تهران، انتشارات ایران سبز.
توضیح: مطالعه و برداشت آزاد از منابع بالا صورت گرفته است.